در شرایطی که بسیاری از مردم به دلیل مشکلات اقتصادی به دنبال دریافت وام برای رفع نیازهای مالی خود هستند، تبلیغات گستردهای درباره وامهای فوری و بدون ضامن در فضای مجازی منتشر شده که تاکنون قربانیان زیادی را گرفته است.
به گزارش شبکه اقتصاد، در سالهای اخیر، افزایش فشارهای اقتصادی و مشکلات معیشتی باعث شده است که بسیاری از مردم برای رفع نیازهای مالی خود به دنبال دریافت وام باشند. با توجه به سختگیریهای بانکها در ارائه تسهیلات و فرآیندهای پیچیدهای که برای دریافت وامهای بانکی وجود دارد، برخی افراد بهدنبال روشهای سادهتر و سریعتر میگردند.
همین مسئله باعث شده است که تبلیغات گستردهای در فضای مجازی تحت عنوان “وام فوری”، “وام بدون ضامن”، و “پرداخت وام در کمتر از ۴۸ ساعت” به چشم بخورد. اما در بسیاری از موارد، این تبلیغات چیزی جز تلهای برای کلاهبرداری و سرقت اطلاعات بانکی و هویتی افراد نیست.
روشهای متداول کلاهبرداری با وامهای فوری
کلاهبرداران از روشهای مختلفی برای فریب متقاضیان وام استفاده میکنند. برخی از رایجترین روشها عبارتاند از:
دریافت کارمزد اولیه: در این روش، کلاهبرداران از قربانیان میخواهند که مبلغی را بهعنوان هزینه بررسی پرونده یا کارمزد واریز کنند. پس از دریافت این مبلغ، ارتباط خود را قطع کرده و فرد مالباخته دیگر به آنها دسترسی ندارد.
دسترسی به اطلاعات بانکی: در مواردی، کلاهبرداران از متقاضیان میخواهند که اطلاعات حساب بانکی، رمز دوم یا حتی اطلاعات کارت ملی خود را ارسال کنند. در این صورت، نهتنها حساب بانکی فرد خالی میشود، بلکه احتمال سوءاستفاده از اطلاعات او برای مقاصد مجرمانه نیز وجود دارد.
نصب نرمافزارهای مخرب: برخی کلاهبرداران، اپلیکیشنهایی را منتشر میکنند که پس از نصب، اطلاعات کاربران را سرقت کرده و به کلاهبرداران اجازه میدهند که به حسابهای بانکی آنها دسترسی پیدا کنند.
پولشویی با حسابهای قربانیان: در برخی موارد، از متقاضیان درخواست میشود که مبلغی را از حساب خود به حساب دیگری انتقال دهند. این روش معمولاً برای پولشویی استفاده میشود و افراد ناخواسته درگیر جرائم مالی میشوند.
چرا مردم فریب این تبلیغات را میخورند؟
یکی از دلایل اصلی فریب خوردن مردم، مشکلات اقتصادی و نیاز شدید به نقدینگی است. بسیاری از افراد، بهویژه صاحبان کسبوکارهای کوچک، کارگران و کارمندان، برای تأمین مخارج خود بهدنبال وامهای سریع و آسان هستند. از سوی دیگر، فرآیند سخت و طولانی دریافت وام از بانکها و نیاز به ضامن و مدارک متعدد، باعث میشود که برخی افراد به تبلیغات وسوسهکننده در فضای مجازی اعتماد کنند.
همچنین، برخی از این کلاهبرداران با استفاده از روشهای حرفهای و روانشناختی، بهگونهای عمل میکنند که متقاضیان احساس میکنند با یک مؤسسه قانونی و معتبر سروکار دارند. استفاده از نام و نشان بانک مرکزی یا بانکهای معتبر، نمایش تصاویر افراد دریافتکننده وام، و ارسال پیامهایی که حس فوریت ایجاد میکنند (مانند “ظرفیت محدود، همین حالا ثبتنام کنید”)، از جمله روشهایی است که کلاهبرداران برای جلب اعتماد قربانیان به کار میبرند.
هشدارهای بانک مرکزی و پلیس فتا
بهرغم هشدارهای مکرر بانک مرکزی و پلیس فتا، کلاهبرداری از طریق وامهای فوری همچنان رو به افزایش است. طبق اعلام بانک مرکزی، برخی از این کلاهبرداران با سوءاستفاده از نام و اعتبار بانکهای رسمی کشور، کانالهایی در تلگرام و سایر شبکههای اجتماعی ایجاد کردهاند که در آنها وعده پرداخت وامهای کلان، بدون نیاز به ضامن و وثیقه داده میشود.
کانالهای جعلی با عنوان کارسازی وام، به نام بانک مرکزی و سایر بانکهای کشور در بستر تلگرام فعال هستند. این کانالها با نمایش کارت ملی واقعی افراد و مبالغ واریزشده بهطور جانبدارانه، اقدام به تبلیغ و جذب اعضا میکنند. تمامی این تبلیغات تلهای برای مشتریان بانکی با هدف کلاهبرداری و پولشویی است و هرگونه نقل و انتقال به حساب این افراد به منظور دریافت وام ممکن است منجر به مالباختگی شود.
رئیس پلیس فتا تهران در این رابطه اعلام کرده است که بخش زیادی از پروندههای کلاهبرداری اینترنتی در ماههای اخیر مربوط به این نوع تبلیغات بوده است. به گفته این مقام انتظامی، برخی از این کلاهبرداران حتی اپلیکیشنهایی جعلی را در پلتفرمهای آگهی و شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند که پس از نصب، به اطلاعات گوشی کاربران دسترسی پیدا میکنند و با سوءاستفاده از اطلاعات بانکی آنها، حسابشان را خالی میکنند.
راهکارهای پیشگیری و مقابله با این نوع کلاهبرداریها
با توجه به افزایش این نوع جرائم، لازم است تدابیر جدی برای پیشگیری و مقابله با آن اتخاذ شود. برخی از مهمترین راهکارها عبارتاند از:
آگاهیبخشی و اطلاعرسانی: رسانهها، بانکها و نهادهای نظارتی باید بهطور مستمر درباره روشهای کلاهبرداری و خطرات آن اطلاعرسانی کنند تا شهروندان فریب تبلیغات جعلی را نخورند.
نظارت بر تبلیغات مجازی: پلتفرمهای داخلی و خارجی باید مسئولیتپذیری بیشتری در قبال تبلیغات داشته باشند و با همکاری نهادهای نظارتی، از انتشار تبلیغات فریبنده جلوگیری کنند.
تسهیل فرآیند دریافت وام در بانکها: یکی از دلایل مراجعه مردم به این کانالها، دشواری دریافت وام از بانکها است. بانکها میتوانند با کاهش فرآیندهای اداری و ارائه وامهای خرد با شرایط سادهتر، نیاز مردم را تأمین کرده و از مراجعه آنها به کلاهبرداران جلوگیری کنند.