11  گزینه احتمالی پزشکیان برای صدارت بر وزارت اقتصاد

نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز یکشنبه 12 اسفندماه عبدالناصر همتی وزیر امور اقتصادی و دارایی را از قطار کابینه مسعود پزشکیان پیاده کردند و حالا رئیس جمهور باید وزیر جدیدی را برای صدارت بر ساختمان باب همایون انتخاب کند.

به گزارش خبرنگار شبکه اقتصاد، عبدالناصر همتی اقتصاددانی بود که نه تنها در دانشگاه تهران تدریس می‌کرد بلکه سال‌ها سابقه فعالیت در زیرمجموعه‌های وزارت اقتصاد از جمله بیمه مرکزی، بانک ملی و بانک مرکزی را در کارنامه داشت.

حال اما با رای نمایندگان، دولت دیگر امکان استفاده از وی را در سمت اجرایی وزارت اقتصاد نخواهد داشت و این موضوع به چالشی برای اقتصاد در بحران کشور به ویژه در روزهای پایانی سال تبدیل شده است.

در این بین 11 نفر گزینه‌های احتمالی بر ساختمان باب همایون هستند: سیدشمس الدین حسینی، شاپور محمدی، محمدرضا فرزین، رحمت الله اکرمی، سیدکامل تقوی نژاد، علی طیب‌نیا، محمدباقر نوبخت، محمدعلی دهقان دهنوی، عباس معمارنژاد، علی نصیری اقدم و حجت الله میرزایی.

سیدشمس‌الدین حسینی

شمس‌الدین حسینی متولد 1346 در اصفهان است و در دانشگاه‌های علامه طباطبایی (کارشناسی)، تهران (ارشد) و آزاد اسلامی (دکترا) در رشته علوم اقتصادی در بخش عمومی و بین‌الملل تحصیل کرده است. حسینی که در دهه 70 مدیرکل حوزه ریاست و بین‌الملل سازمان برنامه و بودجه بوده، طی سال‌های 1387 تا 1392 در دولت اول و دوم محمود احمدی‌نژاد، وزیر امور اقتصادی و دارایی بود. او همچنین از سال 88 سخنگوی اقتصادی دولت احمدی‌نژاد بود. این اقتصاددان علاوه بر سیاست و اقتصاد، کشتی‌گیر هم بوده و در حال حاضر نماینده مردم تنکابن و رامسر در مجلس شورای اسلامی و رئیس کمیسیون اقتصادی است.

شمس‌الدین حسینی که در انتخابات اخیر ریاست جمهوری نامزد و رد صلاحیت شد، یکی از گزینه‌هایی است که احتمال دارد از سوی مسعود پزشکیان برای جانشینی عبدالناصر همتی به مجلس معرفی شود.

شاپور محمدی

شاپور محمدی استاد جوان و زنجانی دانشگاه تهران، از سال 1398 که از ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار و سپس پژوهشکده پولی و بانکی کنار رفت، تاکنون بارها برای سمت‌های مختلف مدنظر بوده است. او که دارای مدرک دکتری اقتصادسنجی و توسعه از دانشگاه تهران است، نخستین مدیرعامل بورس انرژی و دومین دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران بوده و سپس معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی را برعهده داشته است.

به گزارش شبکه اقتصاد، محمدی این روزها استاد تمام گروه مدیریت مالی و بیمه دانشکده مدیریت دانشگاه تهران است و تلاش کرده تا از سمت‌های اجرایی فاصله بگیرد اما نام وی در محافل مختلف برای تصوی وزارت اقتصاد شنیده می‌شود.

محمدرضا فرزین

محمدرضا فرزین یکی از افرادی است که نام او حتی از قبل از استیضاح عبدالناصر همتی برای وزارت اقتصاد مطرح بود. فرزین متولد 1344 در کاشان است که در دانشگاه‌های شهید بهشتی (کارشناسی)، تهران (کارشناسی ارشد) و علامه طباطبایی (دکترا) در رشته اقتصاد با گرایش بخش عمومی و تجارت بین‌الملل تحصیل کرده است. نام او در ابتدا با دبیری ستاد هدفمندکردن یارانه‌ها در دولت محمود احمدی‌نژاد بر سر زبان‌ها افتاد و سپس در دوره‌ای یکساله ریاست صندوق توسعه ملی را برعهده داشت.

فرزین از سال 1398 رئیس هیات مدیره بانک کارآفرین و از سال 1398 مدیرعامل این بانک بود تا اینکه در آن سال و با آغاز به کار دولت شهید رئیسی، به بانک ملی رفت. بعد از جهش نرخ ارز در اردیبهشت‌ماه سال 1391، فرزین به عنوان بیست‌ویکمین رئیس کل بانک مرکزی در ایران منصوب شد و از آن زمان تاکنون بر برج مینا ریاست کرده است.

همزمان با طرح استیضاح عبدالناصر همتی، این گمانه‌زنی در محافل مختلف شنیده می‌شود که احتمال جابه‌جایی فرزین از بانک مرکزی به وزارت اقتصاد بالاست و او به عنوان یکی از نامزدهای احتمالی مورد نظر مسعود پزشکیان قرار دارد.

رحمت الله اکرمی

بعد از استیضاح عبدالناصر همتی توسط نمایندگان مجلس، مسعود پزشکیان رحمت‌الله اکرمی را به عنوان سرپرست وزارت امور اقتصادی و دارایی منصوب کرد تا وی برای دومین بار در این شرایط قرار بگیرد. این سیاستمدار ایرانی متولد 1339 در سمنان و فارغ‌التحصیل دانشگاه علامه طباطبایی در رشته اقتصاد بازرگانی است و پیش از حضور در وزارت اقتصاد، معاون مالی و اداری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور بوده است.

بعد از بازنشستگی سیدابوالفضل فاطمی‌زاده در سال 1387 از معاون نظارت مالی و خزانه داری کل کشور، رحمت‌الله اکرمی به این سمت منصوب شد و تاکنون در خزانه‌داری فعالیت کرده است. او در سال 1397 نیز یکبار سرپرستی وزارت اقتصاد را برعهده گرفته بود. اکرمی از جمله افراد میانه‌رو بوده و از نامزدهای مطرح برای تصدی ریاست ساختمان باب همایون است.

سیدکامل تقوی نژاد

دبیر کنونی هیات دولت چهاردهم، پیش از این به عنوان مدیرعامل بانک سپه و همچنین معاون اقتصادی وزارت اقتصاد و رییس سازمان امور مالیاتی کشور فعالیت کرده و از جمله افرادی است که نام وی هم برای ریاست کلی بانک مرکزی و هم برای تصدی وزارت امور اقتصادی و دارایی مطرح بود.

سیدکامل تقوی‌نژاد که متولد 1343 و دارای دکترای سیاست‌گذاری عمومی از دانشگاه تهران است از جمله افراد نزدیک به غلامرضا تاجگردون، علی طیب‌نیا و حمید پورمحمدی محسوب می‌شود و با توجه به جایگاهی که در دولت دارد، حتما از جمله افرادی است که برای جانشینی عبدالناصر همتی مدنظر دولت قرار دارد. تقوی‌نژاد از جمله اعضای حزب اعتماد ملی است و در انتخابات مجلس هشتم در سال 1386، جزو فهرست اصلاح‌طلبان برای مجلس بود.

علی طیب‌نیا

علی طیب‌نیا استاد دانشگاه تهران و «آقای ضد تورم» یکی از اقتصاددانان نام آشنای کشور است که در کوران رقابت‌های انتخاباتی در اردوگاه مسعود پزشکیان قرار گرفت و بارها نام وی برای تصدی وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه و ریاست کلی بانک مرکزی در دولت چهاردهم مطرح بوده است. با این حال طیب‌نیا که اقتصاددانی نهادگراست، به سمت «مشاور عالی رئیس جمهور» اکتفا کرده و از سمت‌های اجرایی فاصله گرفته است. طیب‌نیا در دوره اول ریاست جمهوری حسن روحانی وزیر اقتصاد بود و به دلیل اختلاف با تیم اقتصادی دولت به ویژه محمدباقر نوبخت از این سمت با سر و صدا استعفا کرد.

او که در دانشگاه تهران و لندن علوم اقتصادی خوانده، سال‌ها عضو شورای پول و اعتبار بوده و در کمیسیون‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام حضور داشته است. بی‌شک طیب‌نیا از جمله افرادی است که مسعود پزشکیان برای سپردن کلید ساختمان باب همایون به او فکر خواهد کرد.

محمدباقر نوبخت

دبیرکل حزب اعتدال و توسعه، در دولت‌های یازدهم و دوازدهم ریاست سازمان برنامه و بودجه را برعهده داشت و از جمله اقتصاددانان نهادگرای نزدیک به حسن روحانی محسوب می‌شود. او که در دولت روحانی سمت سخنگویی دولت را هم برعهده داشت، متولد 1329 در رشت است و در رشته‌های اقتصاد و مدیریت در دانشگاه پیزلی انگلیس و دانشگاه آزاد اسلامی تحصیل مدرک دکترا دریافت کرده است.

نوبخت در دوره‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم به عنوان نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی حضور داشته و حتی مخالفان وی نیز درباره تسلط وی بر بودجه نویسی و اعداد و ارقام آن تردیدی ندارند. با توجه به حمایت حزب اعتدال و توسعه از مسعود پزشکیان در دوره انتخابات اخیر، احتمال دارد که رئیس جمهور این بار ردای وزارت امور اقتصادی و دارایی را به این سیاستمدار میانه‌رو پیشنهاد کند.

محمدعلی دهقان دهنوی

محمدعلی دهقان دهنوی که در حال حاضر رییس کل سازمان توسعه تجارت است، در دولت حسن روحانی یک بار به عنوان معاون اقتصادی وزیر اقتصاد و بار دیگر به عنوان رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت کرده است. او که در رشته اقتصاد صنعتی از دانشگاه تربیت مدرس مدرک دکترا گرفته، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی است و سابقه فعالیت به عنوان معاون آموزشی موسسه آموزش عالی بانکداری و هیات مدیره بانک مسکن را هم در کارنامه دارد.

به گزارش شبکه اقتصاد، دهقان دهنوی از جمله مدیران جوان و اصلاح طلبی است که می‌تواند برای تصدی وزارت اقتصاد مد نظر دولت قرار داشته باشد. او در عین جوانی در سمت‌های اجرایی مختلفی فعالیت کرده و در بحرانی‌ترین روزها، (هفتم بهمن 1399 تا 21 مهرماه 1400) ریاست سازمان بورس را برعهده داشته و به خوبی با سیاست‌های اقتصادی کشور آشناست.

عباس معمارنژاد

عباس معمارنژاد تاکنون 2 بار سمت معاونت بانک، بیمه و شرکت‌های دولتی وزارت امور اقتصادی و دارایی را در دولت‌های محمود احمدی نژاد و حسن روحانی برعهده داشته و در شورای عالی آمار و فناوری اطلاعات کشور هم عضو است. این عضو هیات علمی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد از جمله اقتصاددانانی است که به خوبی با نظام بانکی، صنعت بیمه و پرداخت کشور آشنایی داشته است.

در روزهای گذشته نام وی نیز در کنار دیگر نامزدها برای تصوی وزارت امور اقتصادی و دارایی مطرح شده و بعید نیست که مسعود پزشکیان از او برای اعلام برنامه برای ریاست بر ساختمان باب همایون دعوت کند.

علی نصیری اقدم

علی نصیری اقدم از اعضای هیات علمی گروه برنامه‌ریزی و توسعه اقتصادی دانشگاه علامه طباطبایی است که از سال 1392 تا 1399، دبیر کمیسیون اقتصاد هیات دولت بوده و از سال 1399 تا 1401 هم ریاست پژوهشکده امور اقتصادی را برعهده داشته است.

به گزارش شبکه اقتصاد، او از جمله اقتصاددانان نهادگرای ایرانی است که تمرکز ویژه‌ای در پژوهش‌های خود بر روی بحث مالیات‌ها داشته است. نصیری اقدم بارها در گفت‌وگوهای خود با رسانه‌ها، منتقد تغییر لوایح دولت به ویژه لایحه بودجه در مجلس بوده و تاکید دارد که در زمینه سامانه مودیان، باید تقسیم وظایف و معماری کلان داده داشته باشیم.

این استاد دانشگاه علامه طباطبایی هم در فهرست نامزدهای تصدی وزارت امور اقتصادی است و احتمال دارد از او هم برای پذیرش این سمت دعوت بشود.

حجت الله میرزایی

او از جمله فارغ‌التحصیلان و اعضای هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی است که در حال حاضر ریاست صندوق بازنشستگی کشوری را برعهده دارد. میرزایی در دولت حسن روحانی، معاونت اقتصاد و برنامه‌ریزی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را برعهده داشته و در شهرداری تهران و استانداری سیستان و بلوچستان نیز فعالیت کرده است.

میرزایی که حتی در مقطعی ریاست مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران را برعهده گرفت، سابقه عضویت در ادوار اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان (تحکیم وحدت) را هم در کارنامه دارد و از چهره‌های اصلاح‌طلب محسوب می‌شود. از او نیز به عنوان یکی از گزینه‌های دولت برای تصدی وزارت امور اقتصادی و دارایی نام برده می‌شود.