اجازه ندهید پول به سمت سوداگری برود
عضو شورای فقهی بانک مرکزی ضمن تاکید بر حفظ ارزش پول ملی و قدرت خرید مردم، گفت: نمیتوانیم از کنار بزرگترین مسئله یعنی پایین آمدن ارزش پول و قدرت خرید ملی به سادگی عبور کنیم و از بانک مرکزی به عنوان سیاستگذار حوزه پولی و بانکی میخواهیم اجازه ندهد پول به سمت سوداگری برود.
تهران (شبکه اقتصاد) – آیتالله حسینعلی سعدی امروز (سهشنبه) در سیوششمین همایش بانکداری اسلامی با اشاره به موضوع ارزش زمانی پول اظهار کرد: در همایش گذشته مسئله مهمی را که طی ۳۵ نشست گذشته پیش روی نظام بانکی ما بوده، تحت عنوان ارزش زمانی پول مطرح کردم. اگر روابط فردی میان دو نفر را در نظر بگیریم، این سؤال مطرح است که آیا ارزش زمانی پول باید جبران شود یا خیر. این موضوع را به تفصیل مطرح کردم و در شورای فقهی بانک مرکزی نیز در بررسی قراردادها، با همین مسئله مواجه هستیم.
وی افزود: امروز میخواهم مسئله دیگری را مطرح کنم و آن رابطه دولت و مردم، دولت و شهروند و در نهایت مسئله حکمرانی است. اگر با کاهش ارزش پول ملی مواجه شویم و این کاهش قابلیت مدیریت داشته باشد، با همان مبانی که مسئله زمان را در روابط میان افراد مطرح میکنیم، میتوانیم مسئله زمان و مسئولیت را در خصوص کاهش ارزش پول نیز مطرح کنیم.
نمیتوانیم از کنار بزرگترین مسئله یعنی پایین آمدن ارزش پول و قدرت خرید ملی به سادگی عبور کنیم
این عضو شورای فقهی بانک مرکزی ادامه داد: در طول چهار دهه تلاش کردهایم و انصافاً تلاشهای جدی نیز صورت گرفته است. امروز بیانصافی است اگر کسی بگوید بانکداری اسلامی هیچ تحول، دستاورد یا آوردهای برای مردم و نظام بانکی نداشته است؛ اما برای رسیدن به وضعیت مطلوب، به نظرم باید توجه جدیتری داشته باشیم.
وی تصریح کرد: برای تحقق بانکداری اسلامی، علاوه بر رعایت حقوق و احکام فقهی، مسائل بنیادین حوزه مالی و پولی نیز باید رعایت شود. رضوان خدا بر شهید بزرگوار شهید صدر؛ ایشان در برخی استدلالهای خود مطرح میکند که اگر ماهیت ربا، ماهیتی ظالمانه است، نمیتوان با تنظیم روبناها، قراردادها و استفاده از حیل، مشکل بنیادین اقتصادی را حل کرد.
سعدی گفت: امروز با کاهش ارزش پول و افت شدید قدرت خرید مواجهیم. قرآن کریم میفرماید «وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْیَاءَهُمْ» و «وَلَا تَعْثَوْا فِی الْأَرْضِ مُفْسِدِینَ». ما نمیتوانیم از کنار بزرگترین مسئله یعنی پایین آمدن ارزش پول و قدرت خرید ملی به سادگی عبور کنیم.
اجازه ندهید پول به سمت سوداگری برود
وی با اشاره به مسئولیت بانک مرکزی در این زمینه اظهار کرد: ما به بانک مرکزی به عنوان سیاستگذار حوزه پولی و بانکی، میگوییم ارزش پول ملی را حفظ کنید و اجازه ندهید پول به سمت سوداگری برود؛ اما سؤال این است که چرا این اتفاق نمیافتد و علت و عارضه آن چیست؟
این عضو شورای فقهی بانک مرکزی با تأکید بر اهمیت استقلال بانک مرکزی گفت: در نظام پولی دنیا، بانک مرکزی استقلال دارد. برای مثال، دوره عضویت هیئتمدیره فدرال رزرو ۱۴ ساله است و رئیسجمهور میآید و میرود، اما نمیتواند اعمال نفوذ کند. ما نیز باید در نظام بانکی خود به این موضوع توجه کنیم.
وی افزود: در قانون اساسی ما گفته شده که بانک مرکزی دولتی است؛ یعنی حاکمیتی است. اما باید سازوکاری وجود داشته باشد که دولت نتواند با تکالیفی که ایجاد میکند، هر اتفاقی را که میخواهد بر پول ملی واقع کند.
سعدی ادامه داد: برای جبران کسری بودجه، سه راه مرسوم وجود دارد و راحتترین راه این است که پول چاپ کنیم و خلق پول انجام دهیم. کار بانک مرکزی خلق اعتبار است و ما نمیگوییم باید خلق اعتبار را از صنعت بانکداری مدرن بگیریم، اما اشکال کجاست؟ دو اشکال وجود دارد.
بخشی از خلق پول بیضابطه ناشی از تکالیف دستوری دولت است
وی گفت: نخست اینکه بر اساس قاعده و به اندازهای که روابط و قواعد علمی، حجم پول در جامعه را مشخص میکند، خلق پول صورت نمیگیرد. خلق پول بیضابطه، زمانی که قواعد علمی حوزه خلق پول رعایت نشود، میتواند آثار مضاعفی ایجاد کند و بخشی از این مسئله نیز ناشی از تکالیف دستوری دولت است.
این عضو شورای فقهی بانک مرکزی با تأکید بر اینکه منظورش دولت فعلی نیست، گفت: کل دولتهای پس از پیروزی انقلاب را مخاطب قرار میدهم. یک سؤال این است که گزارش تفریغ بودجه دیوان محاسبات چه زمانی ارائه میشود؟ تفریغ بودجه میزان انحراف از ردیفهای بودجه را مشخص میکند. بودجه سال تصویب میشود و تفریغ سال گذشته نیز ارائه میشود و در مواردی باید پاسخگویی و انضباط ایجاد کند.