همکاریهای فناورانه تهران و بغداد وارد فاز راهبردی شد
از توسعه زیرساختهای ارتباطی و افزایش ظرفیت تبادل داده تا امنیت سایبری، اقتصاد دیجیتال، فناوریهای نوین و پیوند میان شرکتهای فناور؛ روابط ایران و عراق در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات در حال عبور از همکاریهای مقطعی و حرکت به سمت شکلدهی به یک چارچوب گستردهتر و پایدارتر است. مسیری که در ماههای اخیر با سفر «سید ستار هاشمی»، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران به بغداد و پس از آن سفر «مصطفی جبار سند»، وزیر ارتباطات عراق به تهران، شتاب بیشتری گرفته است.
تهران (شبکه اقتصاد) – از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، همکاریهای ارتباطی تهران و بغداد اگرچه در سالهای اخیر بهویژه در آستانه برگزاری مراسم اربعین، رنگ و بوی اجرایی و خدماتی به خود گرفته بود، اما اکنون دامنه آن به موضوعات راهبردیتری همچون توسعه زیرساختهای ارتباطی، امنیت سایبری، اقتصاد دیجیتال، فناوریهای نوین و همکاری میان شرکتهای فناور دو کشور گسترش یافته است.
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ در رأس هیأتی وارد بغداد شد؛ سفری که علاوه بر هماهنگی برای ارائه خدمات ارتباطی مطلوب به زائران اربعین، با هدف توسعه و تعمیق همکاریهای دوجانبه ایران و عراق در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات انجام شد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این سفر با مصطفی جبار سند، وزیر ارتباطات عراق، دیدار و درباره زمینههای همکاری دو کشور گفتوگو کرد. برگزاری نشستهای تخصصی با اپراتورهای ارتباطی و مخابراتی عراق نیز از دیگر برنامههای این سفر بود که با هدف ارتقای کیفیت رومینگ، تقویت زیرساختهای ارتباطی و رفع مسائل ارتباطی در مسیر و مرزهای دو کشور دنبال شد.
یکی از خروجیهای ملموس این مذاکرات، توافق برای ارائه اینترنت رایگان در مسیر نجف تا کربلا به زائران اربعین بود؛ اقدامی که در کنار بهبود خدمات رومینگ و تقویت پوشش ارتباطی مسیر اربعین، نشاندهنده نقش زیرساختهای ارتباطی در تسهیل مناسبات اجتماعی و مردمی میان دو کشور است.
اما اهمیت سفر هاشمی به بغداد فقط به خدمات ارتباطی اربعین محدود نماند. در دیدارهای انجامشده، موضوع انتقال تجربیات ایران در حوزههایی از جمله امنیت سایبری، اقتصاد دیجیتال، سلامت الکترونیک، فناوری فضایی و پژوهشهای ارتباطات نیز مطرح شد. این موضوع نشان میدهد تهران و بغداد در حال تعریف حوزههای جدیدی برای همکاری هستند که میتواند از ارائه خدمات ارتباطی فراتر رفته و به انتقال دانش و تجربه، توسعه بازارهای مشترک و مشارکت بخش خصوصی دو کشور منجر شود.
در ادامه این روند، هاشمی در کربلای معلی نیز با تولیت آستان مقدس امام حسین(ع) و استاندار کربلا دیدار کرد و بر توسعه همکاریهای مشترک برای ارتقای کیفیت خدمات ارتباطی و مخابراتی زائران تأکید داشت.
این همکاریها در شرایطی دنبال میشود که دو کشور با توجه به افزایش وابستگی خدمات عمومی، اقتصادی و اجتماعی به زیرساختهای دیجیتال، امنیت و تابآوری شبکه را نیز در اولویت قرار دادهاند. ایران با تکیه بر تجربه توسعه زیرساختهای ارتباطی و توان داخلی خود در حوزه امنیت سایبری، تابآوری شبکه و توسعه فیبرنوری، آمادگی خود را برای انتقال این تجربیات به عراق اعلام کرده است.
در همین چارچوب، وزیر ارتباطات عراق نیز پیش از این با اشاره به توانمندیهای ایران در حوزه دفاع از زیرساختهای ارتباطی و امنیت سایبری، بر آمادگی بغداد برای توسعه همکاریهای همهجانبه و استفاده از تجربیات ایران تأکید کرده بود.
گام بعدی این همکاریها امروز و با سفر مصطفی جبار سند به تهران برداشته شد. وزیر ارتباطات عراق به دعوت رسمی سید ستار هاشمی وارد ایران شده است تا علاوه بر حضور در بیستونهمین نمایشگاه بینالمللی الکامپ، گفتوگوهای دو کشور درباره آینده همکاریهای ارتباطی و فناورانه را دنبال کند.
حضور وزیر ارتباطات عراق در الکامپ، از این منظر اهمیت ویژهای دارد که این نمایشگاه یکی از مهمترین رویدادهای فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران و محل ارائه تازهترین محصولات و خدمات شرکتهای فناور، دانشبنیان، استارتاپها و فعالان اقتصاد دیجیتال است. الکامپ ۱۴۰۵ با حضور بیش از ۳۵۰ مشارکتکننده در ۱۴ سالن برگزار میشود و حوزههایی همچون هوش مصنوعی، امنیت سایبری، نرمافزار و سختافزار، خدمات دیجیتال و کسبوکارهای نوآور را پوشش میدهد.
در حاشیه این نمایشگاه، «فوروم تخصصی ایران و عراق» نیز با هدف بررسی ظرفیتها و فرصتهای همکاری مشترک در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار خواهد شد؛ رویدادی که میتواند زمینه گفتوگوی مستقیم میان شرکتها، اپراتورها و فعالان فناوری دو کشور را فراهم کند.
از سوی دیگر، دعوت هاشمی از وزیر ارتباطات عراق برای حضور در الکامپ و پذیرش این دعوت از سوی بغداد، نشاندهنده تلاش دو کشور برای فعالتر کردن دیپلماسی فناوری و ایجاد ارتباط مستقیم میان زیستبومهای نوآوری ایران و عراق است. در این چارچوب، شرکتهای دانشبنیان و فعالان اقتصاد دیجیتال میتوانند در کنار دولتها، به بازیگران اصلی همکاریهای جدید تبدیل شوند.
پس از سفر وزیر ارتباطات ایران به بغداد نیز این روند متوقف نشد و در اول شهریورماه، هاشمی با یاسر عبدالزهرا الحجاج، سفیر عراق در تهران، دیدار و درباره توسعه همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرد؛ دیداری که در آستانه سفر وزیر ارتباطات عراق به ایران انجام شد و استمرار رایزنیهای دو کشور در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات را نشان میدهد.
برآیند این تحولات نشان میدهد مناسبات فناورانه ایران و عراق در حال شکلگیری در چند سطح همزمان است: ارائه خدمات ارتباطی به زائران، توسعه زیرساخت و ظرفیت تبادل داده، امنیت سایبری و تابآوری شبکه، انتقال تجربه و دانش فنی، توسعه اقتصاد دیجیتال و ایجاد پیوند میان شرکتهای فناور دو کشور.
به این ترتیب، اربعین اگرچه یکی از مهمترین عرصههای آزمون و همکاری عملیاتی شبکههای ارتباطی دو کشور محسوب میشود، اما چشمانداز همکاری تهران و بغداد بسیار فراتر از این رویداد است؛ چشماندازی که از یکسو به توسعه زیرساختهای ارتباطی و از سوی دیگر به شکلگیری بازارها و همکاریهای مشترک در اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نوین منتهی میشود.
حضور وزیر ارتباطات عراق در الکامپ و برگزاری فوروم تخصصی ایران و عراق نیز میتواند یکی از گامهای مهم در تبدیل این گفتوگوهای دولتی به همکاریهای عملیاتی میان شرکتها و فعالان فناوری دو کشور باشد.