حباب هوش مصنوعی اقتصاد جهان را تهدید میکند
بانک تسویه حسابهای بینالمللی (BIS) نسبت به ریسکهای ناشی از سرمایهگذاریهای گسترده و بدهیمحور در حوزه هوش مصنوعی هشدار داد و اعلام کرد که ادامه روند کنونی میتواند زمینهساز بحران مالی جهانی مشابه بحران اعتباری سال ۲۰۰۸ شود.
تهران (شبکه اقتصاد) – این بانک در گزارش جدید خود اعلام کرد: رشد شتابزده سرمایهگذاری در ساخت مراکز داده هوش مصنوعی، همراه با معاملات مالی پیچیده و کمشفاف، خطرهای قابل توجهی برای ثبات نظام مالی جهان ایجاد کرده است. به باور این نهاد، اگر رونق کنونی هوش مصنوعی ناگهان متوقف شود، بسیاری از شرکتهایی که در زنجیره تامین این صنعت فعالیت میکنند، با کاهش درآمد و ناتوانی در بازپرداخت بدهیهای خود روبهرو خواهند شد.
بانک تسویه حسابهای بینالمللی تاکید کرد که نبود شفافیت در شیوه تامین مالی پروژههای هوش مصنوعی، آسیبپذیری بازارها را افزایش داده است و هشدار داد در صورت کاهش سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی، پیامدهای اقتصادی آن میتواند بسیار گسترده باشد.
پابلو هرناندز دِکاس، مدیرکل این بانک اظهار کرد: هنوز مشخص نیست که سرمایهگذاریهای عظیم در هوش مصنوعی تا چه اندازه به رشد واقعی اقتصاد کمک خواهد کرد. رقابت شدید میان شرکتهای بزرگ برای تصاحب سهم بیشتر بازار، ممکن است آنها را به سرمایهگذاریهای بیش از حد سوق دهد؛ سرمایهگذاریهایی که اگر بازده مورد انتظار را نداشته باشند، میتوانند به پایان ناگهانی رونق فعلی و بروز پیامدهای سنگین اقتصادی منجر شوند.
در سالهای اخیر شرکتهای بزرگ فناوری مانند تولیدکنندگان تراشه و توسعهدهندگان هوش مصنوعی از روشهای پیچیده مالی برای تامین سرمایه استفاده کردهاند. در برخی موارد، تولیدکنندگان تراشه به شرکتهای توسعهدهنده هوش مصنوعی وام میدهند تا ریزتراشههای مورد نیاز خود را خریداری کنند. همچنین صندوقهای سرمایهگذاری خصوصی و موسسات مالی خارج از نظام بانکی نیز سرمایههای کلانی را وارد پروژههای ساخت مراکز داده کردهاند.
با این حال، گزارش بانک تسویه حسابهای بینالمللی نشان میدهد هماکنون نشانههایی از فشار مالی در برخی صندوقهای اعتباری خصوصی دیده میشود. افزایش درخواست سرمایهگذاران برای برداشت سرمایه، برخی صندوقها را حتی ناچار کرده است برداشت وجوه را به طور موقت محدود کنند.
این بانک همچنین اعلام کرد که شباهتهایی میان تب سرمایهگذاری امروز در هوش مصنوعی با حباب داتکام در اواخر دهه ۱۹۹۰، تب ساخت راهآهن انگلیس در دهه ۱۸۴۰ و رونق اقتصادی دهه ۱۹۲۰ پیش از رکود بزرگ مشاهده کرده است. به باور کارشناسان، خوشبینی بیش از حد نسبت به افزایش بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی، میتواند زمینه شکلگیری یک حباب مالی جدید را فراهم کند.
از سوی دیگر، نوسان شدید سهام شرکتهای فناوری در آمریکا و آسیا، افزایش هزینه تولید تراشهها، کمبود ظرفیت مراکز داده و محدودیت عرضه تراشههای پیشرفته نیز از دیگر عواملی هستند که میتوانند روند رشد صنعت هوش مصنوعی را با اختلال روبهرو کنند.
طبق گزارش تلگراف، بانک تسویه حسابهای بینالمللی در پایان هشدار داد که بسیاری از کشورها نیز به دلیل بدهیهای سنگین دولتی و کسری بودجه، در صورت وقوع یک شوک اقتصادی جدید، توان مالی کافی برای مقابله با بحران را نخواهند داشت.