سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار زمین حاصلخیز در جهان از بین می رود
نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ایران با تاکید بر اهمیت حفاظت و احیای مراتع، گفت: اقدامات حفاظتی در شرایطی انجام میشود که تخریب زمین نزدیک به ۲ میلیارد هکتار از اراضی جهان را تحت تأثیر قرار داده و سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار زمین حاصلخیز نیز از بین می رود.
تهران (شبکه اقتصاد) – فرخ طایراو روز چهارشنبه در آیین گرامیداشت روز جهانی مقابله با بیابان زایی و خشکسالی ۲۰۲۶، با اشاره به شعار جهانی امسال با عنوان «مراتع را بشناسیم، به آنها احترام بگذاریم و آنها را احیا کنیم» افزود: این شعار یادآور نقش حیاتی مراتع در تأمین معیشت، حمایت از تنوع زیستی، تقویت تاب آوری اقلیمی و تضمین امنیت غذایی و آبی است.
نماینده فائو در ایران اظهارداشت: مراتع سالم در سراسر جهان خدمات ارزشمند اکوسیستمی ارائه میدهند و از زندگی میلیون ها دامدار، عشایر و جوامع روستایی پشتیبانی میکنند، اما این اکوسیستم ها به طور فزایندهای در معرض تخریب سرزمین، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و بهرهبرداری ناپایدار قرار دارند.
وی با بیان اینکه این موضوع برای ایران اهمیت ویژهای دارد، تصریح کرد: مراتع گسترده و اکوسیستم های خشک کشور سرمایهای راهبردی و طبیعی هستند که از تولید دام، معیشت روستایی، عملکرد حوزههای آبخیز، تنوع زیستی و تابآوری جوامع محلی حمایت میکنند اما این اکوسیستم ها در سالهای اخیر با فشارهای فزاینده ناشی از خشکسالی های مستنر، تغییرپذیری اقلیمی، کمبود آب، تخریب سرزمین و افزایش طوفان های گرد و غبار روبرو هستند.
مراتع پایه اصلی امنیت غذایی
فرخ طایراو مقابله با این چالشها را مستلزم اجرای راهکارهای یکپارچه دانست و گفت: مدیریت پایدار زمین، احیای اراضی تخریبشده، کشاورزی سازگار با اقلیم، بهبود مدیریت منابع آب و مشارکت فعال جوامع محلی از جمله اقداماتی است که باید به صورت همزمان دنبال شود.
نماینده فائو در ایران گفت: مراتع سالم تنها یک دارایی زیست محیطی نیستند، بلکه یکی از پایه های اصلی امنیت غذایی ملی و توسعه پایدار روستایی به شمار میروند.
وی با اشاره به اقدامات جهانی فائو در این حوزه گفت: این سازمان در خط مقدم تلاشها برای مقابله با بیابانزایی، تخریب سرزمین و خشکسالی قرار دارد و از کشورها در چارچوب کنوانسیون مقابله با بیابانزایی سازمان ملل متحد برای احیای اکوسیستم ها و ابتکارهای گسترده احیای اراضی بیابانی حمایت می کند.
نماینده فائو در ایران افزود: این اقدامات در شرایطی انجام میشود که تخریب زمین نزدیک به ۲ میلیارد هکتار از اراضی جهان را تحت تأثیر قرار داده و سالانه حدود ۱۲ میلیون هکتار زمین حاصلخیز نیز از بین می رود.
وی اظهار داشت: برآوردهای فائو نشان می دهد بیش از ۱.۷ میلیارد هکتار از اراضی جهان در اثر فعالیتهای انسانی تخریب شدهاند که ضرورت اقدام فوری برای احیا و مدیریت پایدار این منابع را دوچندان میکند.
وی با اشاره به همکاری های این سازمان با جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: فائو طی سالهای گذشته با وزارت جهاد کشاورزی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مراکز تحقیقاتی، جوامع محلی و شرکای توسعه برای مقابله با بیابان زایی، تقویت تاب آوری در برابر خشکسالی، احیای اکوسیستمهای تخریبشده و ارتقای مدیریت پایدار منابع طبیعی همکاری نزدیکی داشته است.
توانمندسازی جوامع محلی راهی برای حفظ محیط زیست
طایراو پروژه «مدیریت یکپارچه منابع طبیعی برای معیشت پایدار در مناطق محروم روستایی ایران» (RFLDL) را یکی از نمونه های موفق این همکاریها دانست و گفت: این پروژه با حمایت تسهیلات محیطزیست جهانی (GEF) و همکاری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اجرا شده و با ترویج رویکردهای مشارکتمحور در مدیریت پایدار اراضی، احیای حوزههای آبخیز، حفاظت از تنوع زیستی و بهبود معیشت جوامع محلی، نتایج ارزشمندی به همراه داشته است.
وی اضافه کرد: این تجربه نشان می دهد که توانمندسازی جوامع محلی میتواند به طور همزمان به بهبود وضعیت محیطزیست و شرایط اجتماعی و اقتصادی منجر شود.
وی همچنین به همکاری های فائو در حوضه دریاچه ارومیه اشاره کرد و گفت: این سازمان با حمایت دولت ژاپن و همکاری شرکای ملی، برنامههایی را برای ارتقای بهرهوری آب کشاورزی، مدیریت پایدار منابع آب، آمادگی در برابر خشکسالی و مدیریت یکپارچه آبخیزها اجرا کرده است.
نماینده فائو در ایران خاطرنشان کرد: در چارچوب ابتکار جدید احیای دریاچه ارومیه نیز فائو به همراه برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) در حال گسترش فناوریهای صرفه جویانه آب و کشاورزی هوشمند اقلیمی است.
وی به نقش فائو در مقابله با طوفان های گرد و غبار اشاره کرد و گفت: این سازمان از طریق برنامه همکاری فنی منطقهای خود با سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، به توسعه ابزارهای ارزیابی ریسک، برنامهریزی سرمایه گذاری و تدوین چارچوب های آمادگی در برابر طوفان های گرد و غبار در بخش کشاورزی کمک کرده است.
طایراو تصریح کرد: امروز باید بپذیریم که تخریب سرزمین تنها یک مسئله زیست محیطی نیست، بلکه مستقیم بر امنیت غذایی، منابع آب، معیشت، سلامت انسان، مهاجرت و توسعه اقتصادی تأثیر دارد.
نماینده فائو در ایران افزود: فائو همچنان متعهد است از جمهوری اسلامی ایران در مسیر مدیریت پایدار زمین و آب، احیای اکوسیستمهای تخریبشده، تقویت تابآوری در برابر خشکسالی و توسعه نظامهای کشاورزی و غذایی سازگار با اقلیم حمایت کند.