در جلسه اتاق بازرگانی ایران با قالیباف چه گذشت؟

تهران (شبکه اقتصاد) – از اتاق بازرگانی ایران، رییس و جمعی از اعضای هیئت رییسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، جمعی از نمایندگان اتاق‌های بازرگانی، کمیسیون‌های تخصصی، تشکل‌های اقتصادی و اتاق‌های مشترک بازرگانی روز چهارشنبه ۲۷ خرداد ماه با دکتر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و گفت‌وگو کردند. این دیدار با محوریت روابط اقتصادی ایران و چین و در آستانه سفر قالیباف به این کشور صورت گرفت.

صمد حسن‌زاده، رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در نشست همفکری نماینده ویژه در امور چین با اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که با شعار «همکاری پایدار اقتصادی ایران و چین» در محل وزارت صنعت، معدن و تجارت برگزار شد، با تسلیت ایام سوگواری سید و سالار شهیدان و یاران وفادار ایشان، گفت: محرم و صفر امسال به‌خاطر شهادت رهبر شهید حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای و فرماندهان ارشد و مسئولین بزرگ کشور، اندوه مضاعفی در دل همه ملت ما وجود دارد و این ضایعه بزرگ هیچ وقت از دل ملت ایران و تاریخ کشورمان فراموش نخواهد شد.

رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه ملت ایران همواره صلح، امنیت و آرامش را برای دنیا خواسته است، تصریح کرد: با این وجود، در جنگ تحمیلی اخیر، تجاوز ناجوانمردانه‌ای علیه ملت ایران صورت گرفت.

وی افزود: خاطره امام خامنه‌ای و شهدای جنگ رمضان در دل ملت ایران ماندگار است و ملت ما در برابر جنایت‌های بسیار بزرگی که اتفاق افتاد، حماسه بزرگی رقم زد که در نتیجه آن، دیدگاه همه کشورها نسبت به عظمت ایران به واقعیت نزدیک شد و بیشتر با تمدن ایرانی آشنایی پیدا کردند.

صمد حسن‌زاده با تمجید از پیگیری‌های شبانه‌روزی دکتر محمدباقر قالیباف و اعضای تیم مذاکره‌کننده، ابراز امیدواری کرد که موفقیت‌هایی در شأن نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران حاصل شود.

رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، جمع حاضر در نشست با دکتر محمدباقر قالیباف را شامل جمعی از اعضای هیئت رییسه اتاق ایران، نمایندگان اتاق‌های بازرگانی، نمایندگان کمیسیون‌های تخصصی، تشکل‌های اقتصادی و اتاق‌های مشترک بازرگانی عنوان کرد و گفت: برای همه مردم بخصوص فعالان اقتصادی که در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، حماسه آفریدند و شایستگی خود را برای تمام دنیا نشان دادند، آرزوی بهترین موفقیت‌ها داریم.

پیام باقری، نایب رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران که مسئولیت اداره این نشست را برعهده داشت، نیز با تسلیت ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان و گرامیداشت یاد رهبر شهید و شهدای جنگ رمضان، از دکتر محمدباقر قالیباف و دکتر حسین قربان‌زاده بخاطر تمهید نشست با فعالان اقتصادی قدردانی کرد و گفت: این نشست مقارن با امضای توافق‌نامه در شرف انجام و همچنین سفر دکتر قالیباف به چین، دارای اهمیت بالایی است.

ارائه پیشنهاد ایجاد مناطق ویژه همکاری ایران و چین در مناطق ویژه اقتصادی

قدیر قیافه، نایب رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در این نشست با نگاه کلان به روابط ایران و چین، گفت: باید در ابتدا الگوی توسعه چین را درک کنیم و ببینیم که چین در افق ۲۰۳۵ و ۲۰۵۰ قرار است به چه سمتی حرکت کند و بر این اساس، سند توسعه روابط ایران و چین را با مسیر حرکت آینده چین هماهنگ نماییم تا برای فعالان اقتصادی چین، حضور در بازار ایران در اولویت قرار گیرد.

قیافه با تاکید بر تنظیم برنامه توسعه‌ای همگرا با سیاست‌های توسعه‌ای چین، هوش مصنوعی، فناوری‌های پیشرفته و خودروهای برقی را از اولویت‌های چین برشمرد و خاطرنشان کرد: برای اینکه بتوانیم طرح «ابتکار کمربند و جاده» را در ایران پیگیری کنیم و ایران را به عنوان هاب منطقه‌ای خلیج فارس و اوراسیا تثبیت نماییم، باید مرکز اتصال چین به غرب آسیا باشیم که این نیاز به سرمایه‌گذاری گسترده و دعوت از چینی‌ها برای حضور در این سرمایه‌گذاری دارد.

نایب رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با ارائه پیشنهاد ایجاد مناطق ویژه همکاری ایران و چین در مناطق ویژه اقتصادی به منظور افزایش صادرات و گسترش سرمایه‌گذاری، به همسویی سیاست‌های صنعتی و تجاری ایران با افق ۲۰۳۵ چین تاکید کرد و بیان داشت: ما باید در زنجیره ارزش چینی‌ها جای جدی برای خود پیدا کنیم و در این زنجیره قرار بگیریم.

قیافه از آماده‌سازی سند توسعه روابط اقتصادی ایران و چین در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران خبر داد و گفت: امروز باید به موضوع ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری مشترک ایران و چین پرداخته شود و چشم‌انداز همکاری اقتصادی دو کشور در افق ۲۰۳۵ بر مشارکت در زنجیره‌های ارزش و لجستیک، انرژی، معدن و صنایع معدنی و فناوری نوین متمرکز باشد تا با تکیه بر منابع طبیعی و سرمایه‌های انسانی ایران، کشورمان از صادرکننده مواد خام و نیمه‌خام به صادرکننده محصولات فرآوری‌شده با ارزش‌افزوده بالا تبدیل شود.

او لازمه گسترش روابط ایران و چین را محیط امن و پایدار برای سرمایه‌گذاران چینی و فعالان اقتصادی ایران دانست و تاکید کرد: برای تبدیل ایران به شریک راهبردی چین، اقدامات بسیار زیادی باید اتفاق بیفتد که یکی از مهمترین آنها ثبات قوانین در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی است.

چینی‌ها تاکنون در ایران بیشتر پیمانکار بوده‌اند تا سرمایه‌گذار

فریال مستوفی، نایب رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با برشمردن ۸ حوزه کلیدی و تاکید بر شناسایی سایر حوزه‌های قابل همکاری ایران و چین، بر تدوین نقشه راه منسجم مراودات اقتصادی ایران و چین تاکید کرد و گفت: چینی‌ها تاکنون در ایران بیشتر پیمانکار بوده‌اند و سرمایه‌گذاری زیادی تاکنون در کشورمان انجام نداده‌اند، بلکه در ایران بیشتر تامین مالی کرده‌اند.
بنابراین شایسته است که در حوزه جذب سرمایه‌گذاری از چین در کشورمان برنامه‌ریزی قوی داشته باشیم.

ایران به عنوان سرپل تامین در شرق آسیا با محوریت چین عمل کند

عیسی منصوری، رییس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز عملیاتی‌سازی برنامه‌ها را نیازمند قاعده‌گذاری و نهادسازی دانست و گفت: برای ارتباط با چین نیازمند نهادی هستیم که بین شرکت‌های ایرانی و چینی ارتباط برقرار کند.
زمینه خوبی وجود دارد که تامین‌کننده قطعه و تجهیز برای چین باشیم و در این فرآیند، خود را ارتقا دهیم بنابراین پیشنهاد ایجاد نهاد مشخصی ارائه می‌شود.

منصوری با یادآوری اینکه کشورهای غربی و صنعتی در گذشته، کار خود را به غرب آسیا برون‌سپاری می‌کردند اما الآن این سیاست را دنبال می‌کنند که منبع تامین را به سمت خود نزدیک نمایند، خاطرنشان کرد: ایران می‌تواند به عنوان سرپل تامین در شرق آسیا با محوریت چین عمل کند.

او با ارائه پیشنهاد ایجاد شهرک‌های لجستیک در ایران به منظور تسهیل امور گمرکی، حمل‌ونقل و مبادلات مالی، اظهار کرد: وقتی شرکت‌های چینی در این شهرک‌ها مستقر می‌شوند، کار را به داخل برون‌سپاری نموده و موجب رونق اقتصادی در داخل ایران می‌شود.

رییس مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران همچنین بیان داشت: اگر شبکه اقتصادی و صنعتی شکل می‌گیرد، پیشنهاد می‌شود که در حوزه پتروشیمی، این شبکه حداقل دارای سه بازیگر باشد یعنی در کنار ترکیب ایران و چین، یک کشور دیگر نظیر ترکیه، پاکستان یا قطر حضور داشته باشد تا این شبکه بتواند باعث هم‌افزایی شده و ایران به هاب تجاری و صنعتی تبدیل شود.

نیاز به فرماندهی واحد برای سیاستگذاری متمرکز در حوزه روابط با چین

مجیدرضا حریری، رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین در این نشست با تاکید بر اینکه لازم است یک فرماندهی واحد برای سیاستگذاری متمرکز در حوزه روابط با چین داشته باشیم تا به تعیین اولویت‌ها بپردازد، بر ارتقای سطح روابط اقتصادی ایران و چین تاکید کرد و اظهار داشت: تاکنون بیشتر در حوزه تامین مالی از چین کمک گرفته‌ایم ولی در برنامه‌های بلندمدت باید این سطح را افزایش دهیم.

حریری با توصیه به تمرکز دکتر قالیباف بر سیاستگذاری اصلی مراودات اقتصادی، تصریح کرد: موضوع نهادسازی که از سوی رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران مطرح شد یک موضوع بجا است اما باید مراقبت کرد تا این ایده نهادسازی تبدیل به نهادهای موازی نشود و تمرکز بر سیاستگذاری مورد توجه قرار گیرد.

او همکاری‌های منطقه‌ای را به مثابه پلی دانست که می‌تواند ایران و چین را به یکدیگر بیشتر نزدیک کند و خاطرنشان کرد: برای چینی‌ها این بستر و تضمین را ایجاد کنیم تا در مکران پالایشگاه بسازند و نفت خام تحویل بگیرند و فرآورده‌ها را خودشان حمل کنند.

رییس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین، مسئله زنجیره تامین را مسئله روز چین دانست و تاکید کرد: در حوزه زنجیره تامین باید طوری به معرفی خود بپردازیم که چینی‌ها جذب شوند.
این امکان را داریم که چین را با یک پل ۲۲ کیلومتری در دریا به شبه جزیره عربستان و آفریقا متصل کنیم.

سرمایه‌گذاران داخلی آماده واردات تکنولوژی

آریا حقیقی، رییس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با تاکید بر اینکه فعالان اقتصادی بخش خصوصی در حوزه صنعت به پشتیبانی دولت و سیاست‌های حمایتی بسیار نیاز دارند تا جذب سرمایه‌گذار از چین قابل حصول باشد، اظهار داشت: سرمایه‌گذاران داخلی آمادگی دارند به جای اینکه قطعات را برای مونتاژ وارد کنیم، تکنولوژی را به کشور منتقل نموده و تکنولوژی قدیمی را با تکنولوژی روز جایگزین نماییم.

حقیقی، پاسخگویی به انتظارات سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را نیازمند ثبات قوانین، آرامش و انتقال تکنولوژی دانست.

جلب سرمایه‌گذاری چین در توسعه بندر چابهار به عنوان هاب صادرات

سجاد غرقی، نایب رییس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز بر ضرورت ارتقای سطح و وزن سرمایه‌گذاری مستقیم با چین در حوزه معدن اشاره کرد و گفت: در این راستا ۳۷ پروژه در کمیسیون معدن و صنایع معدنی احصا شده است که چهار مورد از آنها نقش پیشران دارند و شامل سرمایه‌گذاری در حوزه‌های توسعه بندر چابهار به عنوان هاب صادرات، اکتشاف و بهره‌برداری و فرآوری از عناصر نادر خاکی، بهره‌برداری با عمق بیش از هزار متر و تامین و نوسازی ۲۵ هزار دستگاه ماشین‌آلات معدنی می‌شود تا بتوانیم رشد هدفگذاری‌شده در برنامه توسعه را محقق کنیم.

سه پیشنهاد برای توسعه همکاری ایران و چین در صنعت مس

مصطفی فیض اردکانی، مدیرعامل شرکت ملی مس ایران نیز از چین به عنوان بزرگترین مصرف‌کننده مس که نیمی از تقاضای مس دنیا را به خود اختصاص داده است نام برد و گفت: چین در تمامی صنایع دیجیتال، یک کشور پیشران است و حضور سرمایه‌گذاران چینی در خوشه‌های صنعت مس جهان، مبین همین موضوع است.

فیض اردکانی با یادآوری اینکه ما در ایران وارث غنی‌ترین کمربند مس خاورمیانه هستیم و لنگرگاه مس در این حوزه می‌تواند صنعت مس ایران باشد، بیان داشت: همگرایی تقاضای بالای جهانی مس، نیاز چین به تامین پایدار و عزمی که ایران برای توسعه این صنعت دارد، بستر مناسبی برای همکاری فراهم می‌کند.

او با ابراز امیدواری نسبت به اینکه همکاری ایران و چین در صنعت مس از سطح تجاری به توسعه سرمایه‌گذاری مشترک ارتقا پیدا کند، سه پیشنهاد شامل مشارکت در توسعه معادن کوچک و متوسط مس با رویکرد انتقال تجارب فنی، احداث پارک زنجیره ارزش مس با هدف ورود به صنایع پیشرفته با رویکرد صادرات و مشارکت در خزید و تامین تجهیزات مورد نیاز ساخت داخل مخصوصا برای صنعت مس را مطرح کرد.

تنها راه توسعه کشور، نقش دادن بیشتر به بخش خصوصی است

حمید کشاورز، مدیرعامل کروز در این نشست خطاب به دکتر محمدباقر قالیباف گفت: خوشحالیم که جنابعالی فرمان قسمت بزرگی از آینده کشور را در دست گرفتید.
در خلال سه ماه گذشته، صنعتگران ایرانی و تولیدکنندگان شرایط بسیار پیچیده‌ای را داشتند ولی با قدرت ادامه دادند.

او با بیان اینکه نزدیک ۹۸ درصد از مواد اولیه، محصولات و تکنولوژی مورد نیاز ایران از چین قابل تامین است، تصریح کرد: اما کشور ۹۵ میلیونی ایران جز با تولید نمی‌تواند اموراتش را بگذارند و به توسعه دست پیدا کند.

مدیرعامل کروز خاطرنشان کرد: به بخش خصوصی میدان دهید چون بخش خصوصی کاری که به صرفه است را انجام خواهد داد و دولت هم با اصلاح یک سری مقررات باید کاری کند که توسعه کشور با سرعت پیش برود.

کشاورز در پایان خطاب به دکتر محمدباقر قالیباف گفت: نسبت به آینده کشور بسیار امیدوار هستیم و می‌دانم که شما هستید، از بخش خصوصی دفاع کنید و بدانید تنها راه توسعه کشور، نقش دادن بیشتر به بخش خصوصی است.

چگونه رابطه ایران و چین «برنده – برنده» می‌شود؟

محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی نیز حضور گسترده در شبکه‌های کسب‌وکارهای چین را بسترساز حضور در شبکه کسب‌وکارهای بین‌المللی دانست و گفت: زمینه ارتباطات با چین باید به‌گونه‌ای باشد که منجر به ارتقای تکنولوژی در کشور شود.

او با تاکید بر اینکه مناسبات با چین باید منجر به یادگیری و ارتقای فناوری‌های پیشرفته در کشور شود، خاطرنشان کرد: در صورتی که هر اقدامی که با چین انجام می‌دهیم منجر به شکل‌گیری یادگیری سازمانی در سطح دو کشور و بنگاه‌های ما شود، آنگاه می‌توانیم یک رابطه برنده – برنده با چین رقم بزنیم و این باعث ارتقای امنیت تجاری ایران می‌شود.

پیشنهاد ایجاد کنسرسیوم‌های مشترک

محمدرضا مدرس خیابانی، مدیرعامل شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران نیز با بیان اینکه تجارت بین ایران و چین در حوزه کانتینری بیش از ۷۰ درصد تجارت کانتینری را به خود اختصاص می‌دهد، به ارتباطات خوب دو کشور در حوزه لجستیک دریایی اشاره کرد و گفت: مقدمات سرمایه‌گذاری در حوزه لجستیک دریایی فراهم شده است.

مدرس خیابانی با ارائه پیشنهاد ایجاد کنسرسیوم‌های مشترک در حوزه عقد قراردادهای مشترک ایران و چین، گفت: اگر در حوزه تجهیزات بندری بتوانیم به تشکیل کنسرسیوم‌های مشترک اقدام کنیم و امکان تخلیه و بارگیری محموله‌های ایرانی در بنادر چین را فراهم نماییم، این اقدام می‌تواند به عنوان لوکوموتیو توسعه کشور موثر باشد.

تشکیل کمیته‌های تخصصی بین بخش‌های خصوصی ایران و چین

مهدوی، نماینده صنعت پتروشیمی نیز با اشاره به اینکه ۵۴ درصد صادرات محصولات پتروشیمی ایران به کشور چین صورت می‌گیرد و سهم صادرات پتروشیمی برابر یک سوم صادرات غیرنفتی ایران را دربرمی‌گیرد، به دکتر محمدباقر قالیباف تاکید کرد که به بخش خصوصی میدان بیشتری برای ورود در چند صنعت مهم داده شود و کمیته‌های تخصصی بین بخش‌های خصوصی ایران و چین تشکیل گردد.

پیشنهادهای ۱۰گانه غفوری‌فرد به قالیباف درباره توسعه روابط ایران و چین

علیرضا غفوری‌فرد، دبیرکل فدراسیون صنعت برق ایران نیز پیشنهادهای ۱۰ گانه شامل پایش کارآمدی و سطح اجرایی شدن اسناد بین دو کشور، بررسی دائمی برنامه‌ها و اسناد مشابه جمهوری خلق چین با سایر کشورها با اولویت کشورهای منطقه، طراحی الگوی کلان توسعه ملی متناظر با الگوی طرف چینی در قالب ابتکار کمربند و راه، ایجاد ساختار متمرکز برای راهبری، پایش و پیگیری همکاری اقتصادی دو کشور با الگوبرداری از نمونه‌ پاکستان تحت عنوان کریدور اقتصادی چین-پاکستان، تطبیق برنامه همکاری با اسناد بالادستی بخشی، تنظیم سازوکار مشارکت بخش خصوصی در تدوین اسناد پائین‌دستی برنامه و پیگیری همکاری، اطمینان‌بخشی به استفاده منطقی از ظرفیت فنی، انسانی و مالی داخل در پروژه‌ها، سیاستگذاری رقابت بخش خصوصی دو کشور در پروژه‌های مشترک، تعیین حدود سرمایه‌گذاری، تامین مالی و مشارکت عمومی-خصوصی در موضوعات برنامه همزمان با تقویت جایگاه ایران در بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا (AIIB)و تفکیک پروژه‌های مدنظر به دو گروه جریان اصلی و سایر پروژه‌ها و توجه به مقیاس اقتصادی پروژه‌ها با توجه به تفاوت مقیاس در ایران و چین را برای تقویت همکاری اقتصادی ایران و چین مطرح کرد.

آمادگی ماهان برای افزایش تعداد پروازهای هفتگی ایران و چین

حمید عرب‌نژاد، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ماهان نیز با اشاره به اینکه در هفته بین ۲۲ تا ۲۳ پرواز بین ایران و چین انجام می‌شود، ارتقای این تعداد به ۳۵ پرواز در هفته را میسر دانست و گفت: می‌توان از ظرفیت چین در زمینه احداث فرودگاه و ترمینال به خوبی استفاده کرد.

توجه خاص به توسعه حمل‌ونقل ریلی بین ایران و چین

احمدرضا فرشچیان، رییس کمیسیون مدیریت واردات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با بیان اینکه تجارت بدون ایجاد بستر لازم بین دو کشور امکان‌پذیر نیست، بیان داشت: اولین بستر مورد نیاز برای تجارت، بستر مالی است که با وجود حجم معاملات تجاری که بین ایران و چین وجود دارد، هنوز آن بستر مناسب مالی بین دو کشور طراحی نشده است، این درحالیست که اگر بستر مالی دو کشور طراحی شود، عارضه‌هایی مانند تحریم نمی‌تواند به تجارت آسیبی وارد کند.

او محور دوم مهم در تبادلات دو کشور را ناظر بر موضوع لجستیک عنوان کرد و علاوه بر موضوعاتی که در زمینه حمل‌ونقل دریایی در این نشست مطرح شد، خاطرنشان کرد: توجه به بحث لجستیک ریلی نیز ضرورت دارد، هر چند قطار بین ایران و چین در جریان است ولی ظرفیت فعلی جوابگوی نیازهای تجارت دو کشور نیست و لازم است توجه خاص به موضوع حمل‌ونقل ریلی بین دو کشور صورت گیرد.

روی مدل توسعه و منافع ملی به یک اجماع دست یابیم

اسحاق بندانی، رییس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با تاکید بر اینکه اکنون باید بر روی مدل توسعه و منافع ملی به یک اجماع دست یابیم، گفت: دفاع ملی موفقی داشتیم اما این دفاع ملی موفق به تنهایی نمی‌تواند برای ما تولید ثروت و امنیت کند.
قدرت نظامی کشور را باید به دیپلماسی و اقتصاد متصل نماییم.
توافق اخیر، حل مسئله نهایی را برای ما انجام نداده است و دستاورد آن تا اینجا جلوگیری از گسترش تنش و جلوگیری از عمق‌بخشی به بحران بوده است.

مشخصه مدیران ایران آینده از نگاه افشین کلاهی

افشین کلاهی، رییس کمیسیون کسب‌وکارهای دانش‌بنیان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز در این نشست ضمن تشریح راهکارهای ارتقای سهم اقتصاد نوآوری از تولید ناخالص داخلی کشور در سایه توسعه روابط اقتصادی ایران و چین، بیان داشت: دکتر قالیباف را انسانی عملگرا و نتیجه‌گرا می‌دانم و ایران آینده نیازمند چنین مدیرانی است.

تاکید بر نگاه ویژه به نقش نهادهای واسط مالی

فرشید شکرخدایی، رییس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با تاکید بر نگاه ویژه به نقش نهادهای واسط مالی، گفت: در دنیا ۸۰ درصد تامین مالی از سوی صندوق‌ها انجام می‌شود، باید صندوق‌های سرمایه‌گذاری چینی را به شرکت‌های تامین سرمایه متصل کنیم.

او تصریح کرد: این نهادهای واسط بعد از برجام بسیار ضعیف بوده و نتوانستند کارکرد داشته باشند بنابراین نهادهای واسط سرمایه‌گذاری را باید با چینی‌ها ایجاد کنیم و این نهادهای واسط به تسهیل سرمایه‌گذاری بپردازند.