تابستان بدون خاموشی ممکن است؟
برق کالایی ارزشمند و پرهزینه است که از مرحله تولید تا انتقال، زنجیرهای گسترده از خدمات را در برمیگیرد، بنابراین این انتظار وجود دارد که در شرایط کنونی کشور، مدیریت مصرف، صنعت برق را در عبور از پیک تابستان یاری کند و بتوانیم تابستانی بدون خاموشی را پشت سر بگذاریم.
تهران (شبکه اقتصاد) – بررسیها نشان میدهد با توجه به ناترازی موجود در حوزه انرژی و آسیبهایی که بهویژه در بخش گاز و پارس جنوبی در جریان جنگ تحمیلی وارد شد، اگر مردم در مصرف برق، گاز و بنزین صرفهجویی کنند میتوان از این شرایط عبور کرد؛ در غیر این صورت دولت ناچار به اتخاذ تدابیر سختگیرانهتر خواهد بود.
در آستانه فصل تابستان نگرانیهایی درباره احتمال بروز خاموشی بوجود آمده است، اسماعیل سقاب اصفهانی- رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی- در این باره معتقد است نگرانی زمانی میتواند درست باشد که ما با کمک هم صرفهجویی نکنیم. بخشی از ناترازی انرژی پیش از جنگ وجود داشته و مردم هم سال گذشته آن را دیدهاند؛ بنابراین موضوع جدیدی نیست و برخی از این قطعیها و کمبودها در سال گذشته نیز تجربه شده است.
امسال آسیبهایی در جریان جنگ بهویژه در سیستم گاز کشور، وارد شد که به گفته مسوولان، قابل توجه است. بخش عمده برق کشور از گاز تأمین میشود و در پارس جنوبی نیز خسارتهایی داشتهایم؛ بنابراین بهطور طبیعی با ناترازی بیشتری مواجه خواهیم بود.
اما به گفته سقاب اصفهانی، این به معنای نبود راهکار نیست و بهترین راه، صرفهجویی است. اگر مردم از همین حالا در مصرف گاز، برق، بنزین و سایر حاملهای انرژی صرفهجویی کنند، میتوانیم از این شرایط عبور کنیم. ما انتظار نداریم مردم دچار سختی شوند یا زندگیشان مختل شود.
باوجود تلاشها و اقدامات انجام شده برای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، به عرصه صنعت برق کشور، بررسیها نشان میدهد وابستگی شبکه برق کشور به نیروگاههای حرارتی، همچنان ادامه دارد؛ بهطوری که درصد زیادی از برق مصرفی از این طریق تأمین میشود. این در حالی است که در سالهای پرمصرف، نیروگاههای برقآبی بهعنوان پشتیبان قابل اتکا، نقش قابلتوجهی در مدیریت بار ایفا میکردند. با این حال، کاهش ذخایر سدها و وضعیت نامساعد منابع آبی، ظرفیت عملی نیروگاههای برقآبی را بهشدت محدود میکند.
بنا بر اعلام مسوولان، هر سال هزاران مگاوات تعمیرات و بهینهسازی در نیروگاههای حرارتی انجام شده و پیشبینی میشود با اتمام اقدامات باقیمانده، این واحدها در موقعیت مناسبی برای پاسخگویی به نیاز برق تابستان قرار بگیرند.
با این حال، نباید فراموش کرد که بخشی از این تعمیرات، به دلیل محدودیتهای سوخت در زمستان طی دو سال گذشته، با تأخیر انجام شد و برای جبران آن، برنامههای فشردهای اجرا شده است. این حجم بالا از تعمیرات فشرده، گرچه برای حفظ آمادگی ضروری بوده، اما فشار مضاعفی را به شبکه تعمیراتی کشور در سال گذشته وارد کرد.
برنامه تعمیرات نیروگاهها هر ساله از اواخر شهریورماه آغاز و باید تا قبل از خردادماه سال بعد به پایان برسد. چرا که از خردادماه با افزایش مصرف برق کشور باید بتوانیم همه واحدهای تولید برق حرارتی کشور را با آمادگی حداکثری در مدار تولید داشته باشیم.
با توجه به اینکه بخش اعظم تامین برق کشور بر عهده نیروگاههای حرارتی است، از این رو آمادگی کامل این واحدها برای تولید برق پایدار و پاسخگویی به نیاز مصرف فصول گرم سال از اهمیت بسیار مضاعفی برخوردار است.
طبق اعلام وزارت نیرو، برنامه تعمیرات نیروگاههای حرارتی بدون وقفه در حال اجراست و براساس برنامهریزی صورت گرفته مقرر شده بود تا فعالیتهای باقیمانده تا پایان اردیبهشتماه به پایان برسد و نیروگاههای حرارتی با آمادگی حداکثری مهیای تولید برق پیک تابستان امسال باشند.
در چنین شرایطی، حتی با آمادگی حداکثری نیروگاههای حرارتی، ریسک بروز ناپایداری یا اعمال محدودیت در برخی نقاط کشور همچنان وجود دارد؛ بهویژه اگر مصرف از پیشبینیها فراتر رود یا بخشهایی از تولید بهطور ناگهانی از مدار خارج شوند.
کارشناسان معتقدند عبور پایدار از پیک مصرف، علاوه بر آمادگی نیروگاهی، نیازمند نگاهی واقعبینانه به چالشهای ساختاری بخش تولید برق، بهویژه در حوزه سرمایهگذاری، تنوعبخشی به سبد تولید و تسریع در توسعه انرژیهای نو خواهد بود.
از سوی دیگر مواردی مانند خاموش کردن چراغهای اضافی، استفاده از ماشین ظرفشویی یا لباسشویی در ساعتهای غیر اوج مصرف، استفاده از دستگاهها با حداکثر ظرفیت و خارج کردن وسایل برقی از پریز پس از پایان کار، اقداماتی ساده هستند که زندگی مردم را مختل نمیکنند اما میتوانند صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کنند و به تاکید مسوولان، اگر این همکاری و صرفهجویی انجام شود، میتوان این مسیر را پشت سر بگذاریم؛ در غیر این صورت دولت ناچار خواهد شد تدابیر دیگری اتخاذ کند که طبیعتاً سختگیرانهتر خواهد بود.