دستیابی کشور به داده ماهوارههای ایرانی/ماهواره «ناهید۲» در نوبت پرتاب
رئیس سازمان فضایی ایران از آغاز بهرهبرداری از پایگاه فضایی چابهار و سلماس خبر داد و با تاکید بر اینکه این زیرساخت دسترسی ما را به دادههای ماهوارهای هموار میکند، گفت: با اتمام مراحل ساخت، ماهواره ناهید ۲ آماده پرتاب است.
تهران (شبکه اقتصاد) – دکتر حسن سالاریه امروز در حاشیه مراسم روز فناوری فضایی در جمع خبرنگاران، به تشریح دستاوردهای جدید در توسعه زیرساختهای زمینی پرداخت و گفت: سه رونمایی مهم در این روز انجام شده است که یکی از آنها افتتاح مرکز کنترل و دریافت داده سلماس است.
سالاریه در توضیح اولین رونمایی، گفت: رونمایی اول ما مرکز کنترل و دریافت داده و تصویر ماهواره سلماس بود که در شمال غرب ایران واقع شده است و امروز به نوعی افتتاح یا بهرهبرداری از این ایستگاه را ما شروع کردیم. این مرکز یک مرکز بسیار مهم است که اهمین آن به دلیل موقعیت استراتژیک آن است.
رئیس سازمان فضایی ایران توضیح داد: این مرکز در غرب کشور قرار گرفته تا کلیه گذرهایی که ماهواره از منطقه غرب کشور عبور میکند، زمان دسترسی به ماهوارههایمان افزایش پیدا کند.
سالاریه تأکید کرد: این امر سبب میشود تا ارتباط با ماهوارهها در بازههای زمانی متفاوتی صورت گیرد و در نتیجه، این سرعت تثبیت عملکرد ماهواره در فضا را برای ما افزایش میدهد و سبب میشود که بتوانیم در واقع حجم بیشتری از دادههای ماهوارهای را در کشور تخلیه کنیم.
توسعه ایستگاه چناران
وی توسعه ایستگاهها و مراکز فضایی را یکی از برنامههای جدی وزارت ارتباطات برشمرد و تأکید کرد: مرکز سلماس را امروز افتتاح کردیم و مرکز چناران نیز در هفتههای آتی رونمایی خواهد شد.
سالاریه در مورد اهمیت مرکز چناران نیز توضیح داد: این پایگاه در منطقه شرقی ما قرار گرفته و کمک میکند در بازه زمان بیشتری با ماهوارهها ارتباط داشته باشیم.
رونمایی از آلبوم تصاویر پایا
رئیس سازمان فضایی ایران رونمایی از تصاویر ماهواره پایا را از دیگر دستاوردهای فضایی ایرانی دانست که امروز رونمایی شد و گفت: ماهواره پایا یکی از سه ماهوارهای بود که در هفتم دی ماه جاری همراه با دو ماهواره کوثر و ظفر در مدار تزریق شد.
وی افزود: سه ماهواره پرتاب شده اجرای همه تستهای مداریشان شروع شده و در حال انجام هستند و ماهواره پایا از بین این سه ماهواره، فرایند تست تک تک زیرسامانههایش به اتمام رسیده است.
سالاریه تصریح کرد: از حدود دو یا سه هفته گذشته فرایند تصویربرداری توسط این ماهواره نیز شروع شده و فرایند تصحیحات هندسی و رادیومتری تصاویر در حال انجام است که بخش عمدهاش هم به اتمام رسیده است.
رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: امروز اولین تصاویر تصحیح شده این ماهواره رونمایی شد که به این معنی است که ما میتوانیم به کمک این ماهواره بومی تصاویر را از بخشهای مختلف کشور دریافت کنیم.
به گفته وی، دقت تصویربرداری ماهواره پایا در طیف رنگی ۱۰ متر و طیف سیاه و سفید ۵ متر است.
وی ادامه داد: به کمک پردازش و کارهای تکمیلی روی تصویر میتوانیم از دقتهای حدود بهتر از سه متر هم در تصاویر استفاده کنیم که این کاربرد تصاویر را بسیار متنوع میکند.
رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به کاربردهای تصاویر ماهواره پایا، گفت: این تصاویر در حوزههای کشاورزی، مدیریت منابع کشاورزی، پایش سطح زیر کشت محصولات کشاورزی، پایش منابع آبیمان، سطح مخازن آبی در داخل کشور، پایش محیط زیست و کاربردهای متنوع دیگر قابل اجرا است، ضمن آنکه در حوزههای شهری، مدیریت شهری، پایش ساخت و ساز و بهروز رسانی نقشهها نیز قابل استفاده است. این طیف از تصاویر مختلف قابل ارائه به بخشهای مختلف حاکمیتی و بخش خصوصی و مردم است.
رونمایی از نمونه آزمایشی منظومه شهید سلیمانی
سالاریه رونمایی دیگر را اولین نمونه از منظومه شهید سلیمانی عنوان کرد و گفت: نمونهای که امروز رونمایی کردیم، نمونه آزمایشی است، به دلیل اینکه باید پرتاب مداریاش انجام شود و مدار آن طی شود.
وی منظومه شهید سلیمانی را سامانهای با ۲۴ ماهواره دانست که در صفحات مداری مختلف قرار میگیرند و امکان ارائه خدمات باریک باند انتقال داده کم حجم از نقاط مختلف کشور به مراکز کنترل و تصمیمگیری را از طریق بستر فضایی فراهم میکنند و افزود: ماموریت اصلی این سامانه اینترنت اشیاء و جمعآوری داده از طریق حسگرهای مختلف است. این خدمت بهویژه در مناطق جنگلی و صعبالعبور و یا مناطقی که پایش آنها توسط فرد و نیروی انسانی خیلی مشکل است، خدمات لازم را ارائه میدهد.
رئیس سازمان فضایی ایران تأکید کرد: ماهوارههای منظومه شهید سلیمانی در سال ۱۴۰۵ پرتاب خواهند شد و با استقرار این ۲۴ ماهواره در مدار، میتوانیم یک سرویس بسیار مناسب در این حوزه به نهادهای متقاضی ارائه دهیم.
وی با بیان اینکه در حوزه زیرساختهای فضایی پیشرفت خوبی داشتیم، ادامه داد: فاز یک پایگاه چابهار به اتمام رسیده و منتظر اولین پرتاب هستیم تا عملاً بهرهبرداری از این فاز را شروع کنیم. افتتاح این پایگاه را همزمان با اولین پرتاب گره زدهایم.
معاون وزیر ارتباطات اضافه کرد: همچنین، کار طراحی فاز ۲ این پایگاه به اتمام رسیده و فاز کلنگزنی و ساخت آن را به زودی شروع میکنیم.
توسعه ایستگاههای زمینی ماهواره
سالاریه در مورد توسعه مراکز زمینی شامل سلماس، چناران و مراکز دیگر، گفت: در این زمینه توسعه سکوهای آنتن را در دستور کار داریم؛ یعنی باید تعداد سکوهای آنتن در فرکانسها و در واقع باندهای طیفی مختلف افزایش یابند تا بتوانیم با ماهوارهها ارتباط داشته باشیم.
ساخت ماهوارهها
وی با اشاره به پروژههای ساخت ماهوارهها، اظهار کرد: در سال گذشته شاهد پرتاب اولین ماهواره مخابراتی ایران «ناهید۲» بودیم که نمونه دوم این ماهواره هم آماده پرتاب است و کارهای نهاییاش با پرتابگر در حال انجام است. در حوزه ماهوارههای سنجشی نیز پرتاب سهگانهای که اتفاق افتاد، یک پیشرفت بزرگ برای کشور محسوب میشد و حالا دو ماهواره کوثر و ظفر هم در راه هستند که دو ماهواره فرایند تستهایشان به اتمام میرسد و بهرهبرداری از آن ماهوارهها هم در آینده اتفاق میافتد.
وی افزود: در پروژههای دیگر ماهواره سنجشی، طراحی و ساخت ماهوارهها با دقت یک متر را از سال گذشته شروع کردیم، هم ماهواره پارس ۳ و هم نمونههای پیشرفتهتر.
ماهواره هاتف ۳
رئیس سازمان فضایی ایران در خصوص جزئیات ماهواره هاتف ۳، اظهار کرد: این ماهواره اولین نمونه از منظومه شهید سلیمانی است که به آن “نمونه آزمایشی” گفته میشود، زیرا باید در مدار تستهای لازم زیر سامانهها انجام شود. منظومه شهید سلیمانی ۲۴ ماهواره خواهد داشت.
وی اضافه کرد : تاکنون دو نمونه “ساب اسکیل” (زیر مقیاس) از این منظومه پرتاب شده است؛ “فخری” و “هاتف ۲” که تستهای زیرسامانههای مختلف مانند کنترل وضعیت، کنترل توان و امثالهم بر روی آنها انجام شد.
وی گفت: ماهوارهای که امروز از آن رونمایی شد، یک نمونه آزمایشی است؛ زیرا زیرسامانههای متعددی از جمله زیرسامانه کنترل وضعیت، نشانهروی به سمت زمین، پایدارسازی سهمحور و تغییر و اصلاح مدار را شامل میشود که جزو زیرسامانههای مهم این منظومه محسوب میشوند. علاوه بر این، زیرسامانه اینترنت اشیاء (IoT) که در باندهای فرکانسی UV و S انجام میشود نیز در این ماهواره تعبیه شده است.
رئیس سازمان فضایی خاطرنشان کرد: این ماهواره ساخته شد تا پس از پرتاب، تمامی این زیرسامانههای مختلف تست شوند. نمونههای اصلی و کلی سامانههای آن تهیه شده، آماده و تعداد زیادی از آنها تست شده و برای مونتاژ نهایی آمادگی دارند. عملکرد این ماهواره در مدار برای ما بسیار مهم است، زیرا منظومه ماهوارهای ۲۴ ماهواره خواهد داشت و اگر عیب و ایرادی در هر کدام از ماهوارهها شکل بگیرد، مانع از دستیابی به هدف نهایی منظومه خواهد شد. بنابراین، طراحی و ساخت این ماهواره با این هدف انجام شده که از تمامی زیرسامانهها اطمینان حاصل کنیم. از آنجایی که زیرسامانهها داخلی و بر اساس فناوری بومی توسعه داده شدهاند، پرتابهای آزمایشی برای آنها ضروری است.
وی تصریح کرد: تاکنون دو پرتاب “ساب اسکیل” انجام شده و انشاءالله پرتاب این ماهواره نیز در آینده نزدیک صورت خواهد گرفت. برنامهریزی بر این است که تا پایان سال جاری پرتابهایی برای این ماهوارهها داشته باشیم، اما ممکن است این زمان به دلیل بحثهای تستها، چند ماه جابجا شود. در حال حاضر، تستهای سازگاری ماهواره “ناهید ۲” در حال انجام است و آماده پرتاب است و نمونه دوم آن نیز آماده شده است. با این حال، تمامی تستها باید کامل شوند. گاهی اوقات اگر در انجام تستها، کوچکترین تردید یا مشکلی در عملکرد برخی از زیرسامانهها احساس شود، فرآیند، متوقف میشود و بررسی دقیق صورت میگیرد. تعیین زمان دقیق پرتاب، حتی برای پرتابهای خارجی، فرآیندی حساس است و بارها شاهد بودهایم که پرتاب ماهوارههایی مانند “ظفر” و “کوثر” به دلیل همین حساسیتها و نیاز به اطمینان از عملکرد صحیح تمامی اجزا، با تاخیر مواجه شده است. این فرآیند، دقیق و ظریف بوده و با تستهای متعدد انجام میشود.
سالاریه یادآور شد: در حال حاضر، برنامه ما پرتاب در سال جاری است، اما ممکن است با یکی دو ماه جابجایی همراه باشد. پس از قطعی شدن زمان پرتاب، به اطلاع عموم خواهیم رساند.