مس روی موج ناپایدار
قیمت جهانی مس پس از ثبت رکوردی تازه در بازار لندن، در معاملات نیویورک با افت قابل توجهی مواجه شد؛ نوسانهایی که تحتتأثیر نگرانیهای تجاری آمریکا، اختلال در معادن بزرگ و چشمانداز کسری عرضه جهانی شکل گرفته است.
تهران (شبکه اقتصاد) – قیمت مس روز دوشنبه در بازار لندن تا نزدیکی ۱۳ هزار دلار به ازای هر تن افزایش یافت و سالی پرنوسان را به اوج رساند؛ سالی که با اختلال در معادن و تنشهای تجاری همراه بود و این فلز را در مسیر بیشترین رشد سالانه از سال ۲۰۰۹ قرار داد.
قیمتها در معاملات اولیه تا ۶.۶ درصد جهش کردند که بزرگترین رشد درونروزی از سال ۲۰۲۲ تاکنون بود، اما سپس بخشی از این افزایش را پس دادند و تا اواسط بعدازظهر به وقت لندن حدود ۱.۶ درصد بالاتر معامله شدند. در مقابل، معاملات آتی مس در نیویورک تا ۶ درصد سقوط کرد و رشد روز جمعه را کاملاً از بین برد؛ رشدی که در زمانی رخ داده بود که بورس فلزات لندن تعطیل بود.
قرارداد آتی مس تحویل ماه مارس در بورس CME آخرین بار در سطح ۵.۵۶ دلار به ازای هر پوند (معادل ۱۲ هزار و ۲۶۰ دلار به ازای هر تن) معامله شد؛ این در حالی است که قیمت آن در معاملات اولیه روز دوشنبه تا ۵.۹۲ دلار به ازای هر پوند نیز صعود کرده بود. این فلز شاخص تاکنون در سال جاری میلادی ۳۵ درصد رشد را ثبت کرده و پس از افت شدید ماه ژوئیه، همزمان با فروکشکردن کمبود مس در بازار آمریکا، دوباره اوج گرفته است.
گمانهزنیها درباره احتمال اعمال تعرفههای وارداتی مس توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، یکی از محرکهای اصلی بازار بوده است؛ این موضوع باعث افزایش شدید واردات آمریکا شده و تولیدکنندگان سایر مناطق را وارد رقابت سختی برای تأمین عرضه کرده است، پیشدستی در ارسال محمولهها به آمریکا، به تداوم رشد قیمتها کمک کرده؛ حتی در شرایطی که تقاضا در چین که حدود نیمی از مصرف جهانی مس را به خود اختصاص میدهد در حال تضعیف است. معاملهگران همچنان مس را بهعنوان دماسنج سلامت صنعتی جهان تلقی میکنند و بر این باورند که ریسک تعرفهها جریان محمولههای مقصد آمریکا را در سطوح بالا نگه خواهد داشت.
اختلال معادن جهانی عرضه محدود کرد
در همین حال، اختلال در معادن قارههای آمریکا، آفریقا و آسیا عرضه را محدود کرده؛ آن هم درست زمانی که دولتها هزینههای سرمایهگذاری خود را افزایش دادهاند. در حالی که بیشتر پیشبینیهای قیمت مس، اختلالی در عرضه تا حدود ۶ درصد را لحاظ میکنند، سال ۲۰۲۵ از بسیاری جهات سالی استثنایی بوده؛ چراکه معادن بزرگ و تولیدکنندگان مطرح نتوانستند به اهداف تولیدی خود دست یابند.
یک حادثه مرگبار در دومین معدن بزرگ مس جهان، گراسبرگ اندونزی، باعث شد شرکت فریپورت مکموران (Freeport McMoRan) وضعیت فرسماژور برای تحویلها اعلام کند و پیشبینی تولید خود برای سال ۲۰۲۶ را کاهش دهد. این شرکت در ماه نوامبر اعلام کرد که انتظار میرود تولید کامل گراسبرگ در سال ۲۰۲۷ از سر گرفته شود.
در ماه مه، سیلاب زیرزمینی در معدن بزرگ کاموآ-کاکولا متعلق به ایوانهو در جمهوری دموکراتیک کنگو و همچنین انفجار مرگبار سنگ در معدن التنیِنتِه شرکت کودلکو در ماه ژوئیه، تولید جهانی مس را بیش از پیش محدود کرد. پیش از این حادثه، کاموآ-کاکولا در آستانه تبدیلشدن به سومین معدن بزرگ مس جهان قرار داشت.
ایجاد عرضه جدید همچنان دشوار است؛ زیرا پروژهها با فرآیندهای طولانی صدور مجوز و افزایش هزینهها روبهرو هستند. آلبرت مکنزی، تحلیلگر مس در شرکت Benchmark Minerals، پیشتر به وبسایت Mining.com گفته بود: «تقریباً هر چیزی که اقتصاد جهانی قصد سرمایهگذاری روی آن را دارد از گذار انرژی گرفته تا هوش مصنوعی بهشدت مسبر است.»
بازی بلندمدت
در افق بلندمدت، تحلیلگران از فشار فزاینده بر بازار خبر میدهند؛ گزارش «چشمانداز فلزات انتقالی ۲۰۲۵» بلومبرگNEF پیشبینی میکند که تقاضای مس مرتبط با گذار انرژی تا سال ۲۰۴۵ سه برابر شود؛ موضوعی که میتواند بازار را از سال ۲۰۲۶ وارد کسری کند.
اختلالات امسال در شیلی، اندونزی و پرو، همراه با محدود بودن پروژههای جدید، میتواند بدون سرمایهگذاری گسترده در معادن تازه و بازیافت، کمبودهایی تا ۱۹ میلیون تن تا سال ۲۰۵۰ ایجاد کند. کواسی آمپوفو، رئیس بخش فلزات و معدن در بلومبرگNEF، میگوید عدمتعادل پیشبینیشده در بازار مس، نتیجه افزایش سریع تقاضا در برابر کندی توسعه پروژههای جدید است.