جایگزینی مالیات بر درآمد با عواید تعرفهای؛ ایده «مهمل» ترامپ که با اعداد نمیخواند
رئیس جمهوری آمریکا بار دیگر مدعی شده است که درآمد حاصل از تعرفهها را میتوان با مالیات بر درآمد افراد، جایگزین کرد؛ ادعایی که کارشناسان به طور متفقالقول با آن مخالف هستند.
تهران(شبکه اقتصاد)_ دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا مدتهاست که از تعرفهها به عنوان کلید افزایش ثروت در این کشور یاد کرده و سیاستهای دوران «عصر مطلا»ی ایالات متحده را ستایش میکند؛ دورانی که پیش از ایجاد مالیات بر درآمد فدرال در دوران معاصر رقم خورد.
به ادعای ترامپ، از جمله مزایای تعرفهها میتوان به این اشاره کرد که درآمد حاصل از مالیات بر درآمد فدرال، با پول حاصل از تعرفهها قابل جایگزینی است؛ ایدهای که از زمان کارزار انتخاباتی وی در سال ۲۰۲۴ بارها مطرح و بهتازگی نیز در نشست کابینه که سهشنبه برگزار شد، مطرح شد.
اما حقیقت این است که درآمد حاصل از تعرفهها حتی به گرد پای عواید مالیات بر درآمد هم نمیرسد و در صورت حذف آن، قادر به برآوردن نیازی نخواهد بود که هماکنون از محل مالیات بر درآمد تامین میشود و کارشناسان میگویند چنین طرحی بههیچوجه عملی نیست.
بیایید حقایق را دقیقتر ببینیم؛ «ادعای ترامپ: آمریکا از تعرفهها به اندازهای درآمد دارد که در آینده بتواند مالیات بر درآمد فدرال را کاملا حذف کند.»
حقایق: این ادعا نادرست است. طبق دادههای وزارت خزانهداری آمریکا، در سال مالی گذشته، مالیات بر درآمد افراد بیش از ۵۰ درصد کل درآمد دولت فدرال را تشکیل داد و چند تریلیون دلار بیشتر از تعرفهها به خزانه سرازیر کرد. تعرفهها تنها ۳.۷ درصد از کل درآمد را تامین کردند. در ماه اول سال مالی جاری (که از اول اکتبر آغاز شده است)، مالیات بر درآمد افراد ۵۴ درصد درآمد کل و تعرفهها تنها ۷.۷۵ درصد را تشکیل دادهاند.
به گفته کارشناسان، با توجه به نامطمئن بودن تعرفهها و همچنین آثار زیانآور آنها بر رشد اقتصادی و تاثیر گزافشان بر افراد با درآمد پایینتر، صرف نظر از اجرایی شدن یا نشدن، این ایده زیر عملی نیست.
برندون دِبات، مشاور ارشد حقوقی و مدیر سیاستگذاری مرکز حقوق مالیاتی دانشگاه نیویورک میگوید: این کار از منظر ریاضیاتی و اقتصادی امکانپذیر نیست. تحلیلگران با دیدگاههای مختلف سیاسی همگی دراینباره اجماع دارند. حتی تعرفههای بسیار سنگینی که امسال وضع شده و بالاترین سطح پس از جنگ جهانی دوم است، باز هم ابدا به پای درآمد حاصل از مالیات بر درآمد نمیرسد.
استیو وامهاف، مدیر سیاستگذاری فدرال در موسسه مالیات و سیاست اقتصادی، این ایده را «مهمل» خوانده است. با این حال، ترامپ طی هفته گذشته دو بار این ایده را تکرار کرد؛ یک بار در سخنرانی روز شکرگزاری در عمارت شخصیاش موسوم به «مارئهلاگو» واقع در فلوریدا و بار دیگر در جلسه طولانی بیش از دو ساعته کابینه در روز سهشنبه گفت که «باور دارم که در آیندهای نه چندان دور، دیگر نیازی به پرداخت مالیات بر درآمد نخواهد بود؛ چون پولی که داریم بهدست میآوریم، به قدری زیاد و کلان است که دیگر مالیات بر درآمدی در کار نخواهد بود»!
اعداد با هم نمیخوانند
طبق دادههای وزارت خزانهداری آمریکا، در سال مالی گذشته، درآمد حاصل از مالیات بر درآمد افراد حدود ۲.۶۶ تریلیون دلار از مجموع ۵.۲۳ تریلیون درآمد کل بود. مالیات بر درآمد شرکتها نیز حدود ۴۵۲ میلیارد دلار بود. درآمد گمرکی (تعرفهها) تقریبا ۱۹۵ میلیارد دلار اعلام شد که از تفاوتی در حدود ۲.۸ تریلیون دلار حکایت دارد.
در ماه اول سال مالی جاری نیز شرایط مشابهی حاکم است؛ مالیات بر درآمد افراد حدود ۲۱۷ میلیارد دلار از مجموع ۴۰۴ میلیارد دلار درآمد و تعرفهها تنها ۳۱ میلیارد دلار را تشکیل داد.
افزون بر این، ترامپ از درآمد اضافی ناشی از سرمایهگذاری سایر کشورها و شرکتهای بینالمللی در آمریکا سخن گفته و لاف زده است، اما جزئیات دقیق این سرمایهگذاریها هنوز بهطور رسمی منتشر نشده و در اختیار عموم قرار نگرفته و برخی اعداد نیز مورد مناقشه یا مبهم هستند.
مالیات بر درآمد فدرال در تاریخ معاصر آمریکا پس از تصویب متمم شانزدهم قانون اساسی در سال ۱۹۱۳ ایجاد شد و به ۴۳ سالی که ترامپ آن را «ثروتمندترین عصر آمریکا» میخواند، پایان داد. او از زمان بازگشت به کاخ سفید هنوز برنامه مشخصی برای حذف کامل مالیات بر درآمد ملی اعلام نکرده است و بدون تصویب کنگره و زیر و رو کردن بودجه فدرال، چنین کاری ممکن نیست.
کاش دِسای، سخنگوی کاخ سفید گفته است که «ترامپ در سالهای آینده با تعرفههای خود چندین تریلیون دلار درآمد برای دولت فدرال ایجاد خواهد کرد؛ هزینهای که در نهایت صادرکنندگان خارجی که به بزرگترین و بهترین بازار مصرف جهان یعنی آمریکا، وابستهاند، آن را پرداخت خواهند کرد» و در ادامه نیز به تریلیونها دلار تعهد سرمایهگذاری برای تولید و اشتغالزایی در آمریکا اشاره کرد که به ادعای وی برخاسته از تعرفههاست!
به نوشته آسوشیتدپرس، واقعیت این است که این شرکتهای واردکننده آمریکایی هستند که تعرفه را پرداخت میکنند و به طور معمول هزینه اضافی را به شکل افزایش قیمت به مصرفکنندگان تحمیل میکنند. در عین حال، تعرفهها به کشورهای خارجی هم ضربه وارد میکنند زیرا کالاهایشان گرانتر شده و فروششان در خارج سختتر میشود؛ در نتیجه ممکن است مجبور شوند قیمت را کاهش دهند و برای حفظ سهم خود در بازار آمریکا، حاشیه سود خودشان را قربانی کنند.
حتی اگر اعداد به نوعی جور درمیآمدند، جایگزینی درآمد حاصل از مالیات بر درآمد با تعرفهها، که از دهه ۱۹۹۰ یکی از شعارهای جمهوریخواهان بوده است، خطرات زیادی به همراه دارد. تعرفهها آن هم با نرخهای بسیار بالا که بتواند ضرر ناشی از مالیتت بردرآمد فدرال را جبران کنند، میتوانند به اقدامات تلافیجویانه سایر کشورها و کاهش واردات منجر شوند؛ بدین معنا که با بالا رفتن هر چه بیشتر تعرفهها، درآمد تعرفهای در نقطهای شروع به کاهش میکند. همچنین با توجه به دمدمی بودن ترامپ و تغییر گاهوبیگاه سیاستهایش، پیشبینی دقیق درآمد تعرفهها دشوار است.
وامهاف دراینباره گفت: ما درباره زندگی در جهانی کاملا متفاوت از دنیای امروز صحبت میکنیم. زمانی بود که بودجه دولت فقط از محل تعرفه تامین میشد، اما آن زمان مردم با اسب و درشکه رفتوآمد میکردند، نه ماشین. منظورم این است که دوران کاملا متفاوتی بود.
یکی دیگر از واقعیاتی که جریان دارد این است که در حال حاضر تعرفههای ترامپ موضوع پروندهای در دیوان عالی است و در صورت تصمیم قضات مبنی بر اینکه اعمال تعرفه در اختیارات رئیس جمهوری نیست، امکان لغو آنها وجود دارد. با این حال، حتی در صورت رای منفی دادگاه، ترامپ همچنان ابزارهای زیادی از جمله اختیارات دوره اول خود یا قانونی مربوط به دوران رکود بزرگ برای ادامه تعرفههای سنگین در اختیار دارد. بسیاری از شرکتهای بزرگ از جمله کاستکو منتظر رای دیوان عالی نماندهاند و به طور مستقیم علیه دولت ترامپ شکایت کردهاند و خواستار بازپرداخت تعرفههایی هستند که مجبور به پرداخت شدهاند.
به گفته کارشناسان، «مسئله عدالت نیز در میان است. تعرفهها بار مالیاتی را بر دوش خانوارهای کمدرآمد منتقل میکنند، چون قیمت کالاهای مصرفی را بالا میبرند. علاوه بر این، تعرفهها انعطافپذیری مالیات بر درآمد را ندارند، به عنوان مثال نمیتوان نرخ دلخواه تعیین کرد یا مشوقهایی مثل کسر مالیات خیریه یا اعتبار مالیات فرزند تخصیص داد.»
مایکل گرائتس، استاد حقوق مالیاتی در دانشگاه یِیل، میگوید: نابرابری به شدت به سمت بالای هرم درآمدی متمایل است. ما بیش از هر زمان دیگری میلیاردر و میلیونر داریم. بنابراین مقطع عجیبی است که بخواهیم بار مالیاتی را از قشر بالا کم کنیم و بر دوش طبقه متوسط و پایین بیندازیم. این پیشنهاد همیشه برای جذب کمک مالی به حزب جمهوریخواه بسیار موثر بوده و همچنان هم چنین است.
منبع: ایرنا