معاون رئیس جمهور: مادرِ ناترازی‌های ایران، ناترازی انرژی است

تهران(شبکه‌اقتصاد)_ اسماعیل سقاب اصفهانی روز دوشنبه در چهارمین کنفرانس بین‌ المللی بهینه‌سازی مصرف و بهره‌وری انرژی در نخستین سخنرانی رسمی خود به عنوان معاون رئیس جمهور اعلام کرد: در حوزه انرژی، ما چگونه به این موضوع رسیدیم؟ وظیفه ما این بود که نقشه چالش‌ها و ریشه‌های مشکلات کشور را طراحی کنیم. پس از مطالعات گسترده، به این نتیجه رسیدیم که مادرِ ناترازی‌های ایران، ناترازی انرژی است.

وی یادآورشد: امروز بخشی از این ناترازی را در قالب قطعی‌ها، محدودیت‌ها و دغدغه‌های روزمره می‌بینیم، اما ابعاد بسیار وسیع‌تری پشت آن وجود دارد. این ناترازی ما را وارد چرخه‌ای کرده که یک سوی آن تورم است و سوی دیگر افزایش نرخ ارز؛ چرخه‌ای که بارها تکرار شده است.

سقاب اصفهانی اظهارداشت: در سال‌های گذشته تصور می‌کردیم می‌توانیم با ثابت نگه داشتن قیمت چند کالای کلیدی جلوی تورم را بگیریم؛ اما تجربه نشان داد این سیاست نه‌تنها تورم را مهار نکرد بلکه خود بخشی از مشکل شد.

معاون رئیس جمهور گفت: همه خانواده و نزدیکانم فدای لحظه‌ای سربلندی سرزمین‌مان ایران؛ دیروز، در جلسه دولت و پیش از خاکسپاری فاطمه حسنای عزیزم، در حالی که هنوز آقا محمد سبحان در قید حیات بودند، قول دادم. دیروز هم، پس از آنکه هر سه عزیزم را به خاک سپرده بودم، دوباره این قول را تکرار کردم. به شما مردم شریف و نیز به آقای رئیس‌جمهور تعهد داده‌ام و بر این عهد پایبندم. این مصیبت سنگین، نه‌تنها مرا متوقف نکرد، بلکه انرژی و انگیزه‌ام را برای حل این مسئله، عبور از این چالش و ایجاد تحول در نظام حکمرانی و سیاست‌های حوزه انرژی هزاران برابر کرده است.

وی خاطرنشان کرد: گزارش‌های وضعیت در کشور نشان می‌دهد که هر دولتی که سر کار می‌آید، با وجود زحمات فراوان، عملکرد خود را ارائه می‌کند؛ اما وضعیت بهتر نمی‌شود. دلیلش این است که سیاست‌هایی که این چرخه شوم را ایجاد کرده‌اند، ایراد اساسی دارند. تا زمانی که تصمیم نگیریم یک بار برای همیشه از معلول‌ها فاصله بگیریم و علت‌های ریشه‌ای را حل کنیم، این داستان ادامه دارد.

سقاب اصفهانی ادامه داد: بازی با قیمت انرژی هم جزو همین معلول‌هاست. هر کس فقط می‌گوید «قیمت باید بالا برود»، باز هم در همان چرخه معلول‌گرایی باقی مانده است. ما حتی فهم فاصله گرفتن از معلول‌ها را پیدا نکرده‌ایم؛ و تا این فهم نباشد و به ریشه‌ها نرسیم، هرچقدر سازمان جدید ایجاد کنیم، محکوم به شکست است. نباید خوشحال باشیم که سازمان تازه‌ای تأسیس شده؛ زمانی باید خوشحال باشیم که نشانه‌هایی از تغییر سیاست‌ها و فاصله گرفتن از تصمیمات غلط گذشته دیده شود.

رئیس سازمان سیاست‌گذاری و مدیریت راهبردی انرژی تصریح کرد: اگر دیدیم به تعبیر رهبر معظم «مشهورات غلطی» را که سال‌ها دنبالشان بودیم، امروز فهمیده‌ایم اشتباه بوده و نمی‌خواهیم تکرارشان کنیم، آن وقت جای خوشحالی دارد.

وی اضافه کرد: یک زمان فکر کردیم اگر قیمت گازوئیل را پایین نگه داریم، می‌توانیم ترانزیت منطقه را در اختیار بگیریم؛ یا تصور کردیم اگر خودمان کامیون تولید کنیم، ترانزیت را مدیریت خواهیم کرد. اما تولیدکننده کامیون از یارانه گاز بهره‌مند می‌شود و از مالیات معاف می‌گردد؛ پس این سیاست‌ها غلط بوده است. یا فکر کردیم اگر سوخت ارزان باشد، کامیون‌ها از جاده‌های ما عبور می‌کنند؛ در حالی که مشکل اصلی بهره‌وری گمرکات است، نه قیمت سوخت.

سقاب اصفهانی با بیان اینکه این تصور که بدون داشتن «قطار کامل» می‌توانیم حمل‌ونقل را اصلاح کنیم، اشتباه است تاکید کرد: هنوز برخی باور دارند که «کشنده» محور حکمرانی است؛ درحالی‌که در بسیاری کشورها، دولت فقط ریل را نگه می‌دارد و کشنده و واگن را به بخش خصوصی می‌سپارد. اگر ما هم اجازه دهیم بخش خصوصی قطار کامل راه‌اندازی کند، بخش بزرگی از حمل‌ونقل جاده‌ای و مصرف گازوئیل کاهش می‌یابد و بنادر خشک توسعه پیدا می‌کنند.

معاون رئیس جمهور اذعان داشت: اصلاً توسعه نیروگاه، اضافه کردن واگن یا خرید کشنده، کار دولت نیست. کار دولت این نیست که کامیون جمع کند و کامیون نو بدهد. این‌ها کار بخش خصوصی است و دولت باید سیاست‌گذار باشد.

وی افزود: باید یک سیاست روشن اعلام کنیم که از فردا کشنده‌ها به بخش خصوصی واگذار می‌شود و اجازه می‌دهیم بخش خصوصی قطار کامل راه‌اندازی کند. اگر چنین شود، در کمتر از یک سال ـ به شهادت فعالان بخش خصوصی ـ بنادر خشک کشور توسعه می‌یابد.

سقاب اصفهانی اضافه کرد: این مثال را زدم نه برای حل یک موضوع خاص، بلکه برای اینکه بگویم جوهره حکمرانی، تغییر سیاست‌هاست، نه بازی در میدان. میدان متعلق به مردم و بخش خصوصی است؛ و دولت باید میدان‌دار سیاست باشد، نه بازیگر آن.

منبع: ایرنا