سرمایهگذاری مستقیم خارجی و نقش ایران در زنجیره ارزش جهانی
عبدالناصر همتی*
شرکت در «اجلاس جهانی سرمایهگذاری» در ریاض و گفت و گو با وزرای شرکتکننده در این رخداد اقتصادی، فرصتی بود برای شناخت بیشتر از موقعیت و روند سرمایهگذاری در جهان.
تغییر پارادایم و اثر آن بر رابطه بین سیاست صنعتی و استراتژی ترویج سرمایهگذاری، نهتنها مسیر آینده اقتصاد جهانی را تعیین میکند بلکه سرنوشت همکاریهای بینالمللی و کیفیت زندگی مردم در سراسر جهان را نیز شکل خواهد داد.
بر اساس گزارش آنکتاد (کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل) حجم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ۲۰۲۳ معادل ۱.۳ تریلیون دلار بوده است. سهم سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران، در سال یاد شده، کمتر از یک در هزارم این مبلغ جهانی بوده است!
نقش سرمایهگذاری مستقیم خارجی در زنجیرههای ارزش جهانی بسیار حائز اهمیت است. سیاستگذاری در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران، باید استراتژی های تجاری شرکتهای چندملیتی، مسیرهای بینالمللیسازی برای شرکتهای داخلی و اینکه چگونه سیاستها میتوانند محیطی مطلوب برای هر دو نوع شرکت ایجاد کنند را مدنظر قرار دهد.
ارزیابی جدی اینجانب این است که بهرغم ظرفیت بسیار بالای ایران از نظر ذخایر انرژی و معدنی و سرمایه انسانی آموزشدیده، ماهر و خلاق بدون حل موضوع تحریمها و خروج از لیست سیاه FATF و لذا، داشتن مبادلات بانکی و مالی روان در سطح منطقه و جهان، سرعت جذب سرمایه و بهرهمندی از زنجیره ارزش جهانی، بهرغم اهمیت آن، بسیار محدود خواهد بود.
بهرغم همه محدودیتهای ناشی از تحریم، راهبرد وزارت اقتصاد و سازمان سرمایهگذاری ایران، برنامهریزی و تلاش مضاعف برای جلب و جذب سرمایهگذاری بیشتر است.
در این مسیر بر اساس مذاکرات خوبی که با رئیس اجرایی «مجمع جهانی آژانسهای تشویق سرمایهگذاری» (وایپا) در ریاض داشتیم، ارتباطات فعال با آژانس در خصوص معرفی فرصتهای سرمایهگذاری و ارتقای دانش و تجربه بخش خصوصی و دولتی ایران در مورد جذب سرمایه خواهیم داشت.”
*یادداشت وزیر اقتصاد پس از شرکت در اجلاس جهانی سرمایهگذاری