بازار رمزارز ایران در مسیر پرخطر/ تتر دیگر دارایی امن نیست
مسدودسازی گسترده آدرسهای تتر مرتبط با ایران، حملات سایبری به صرافیهای داخلی و تصویب قوانین تازه در آمریکا، مجموعهای از ریسکها را برای کاربران ایرانی ایجاد کرده است. کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم این چالش ها، اعتماد عمومی به استیبلکوینها و بازار رمزارز بیش از پیش آسیب خواهد دید.
به گزارش شبکه اقتصاد، بازار رمزارزها در ایران طی سالهای اخیر با رشد چشمگیری همراه بوده و بهویژه استیبلکوین تتر بهعنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی و انجام مبادلات ارزی بهشدت مورد استقبال قرار گرفته است. اما تحولات چند ماه اخیر نشان میدهد که تتر دیگر آن امنیت و ثبات همیشگی را برای کاربران ایرانی به همراه ندارد. مسدودسازی کیف های پول دیجیتال از سوی شرکت تتر، افزایش فشارهای نظارتی بینالمللی، ضعف زیرساختهای داخلی و ابهام در قوانین ملی، همگی زنگ خطری جدی برای آینده معاملات رمزارزی در کشور محسوب میشوند.
موج مسدودسازی ولتها و داراییهای ایرانیان
در هفتههای اخیر شرکت تتر، بهعنوان بزرگترین صادرکننده استیبلکوین جهان، اقدام به مسدودسازی دهها آدرس مرتبط با کاربران ایرانی کرده است. این اقدام در حالی صورت گرفت که گفته میشود مجموع داراییهای فریز شده در این ولتها به صدها میلیون دلار میرسد.
طبق برخی گزارش ها در مجموع حدود ۷۰۰ میلیون دلار تتر در بیش از ۱۱۲ ولت فریز شده است که عمده آنها در بلاکچین Tron قرار دارد.
کارشناسان معتقدند علت اصلی این مسدودسازیها، فشارهای حقوقی و نظارتی بینالمللی و الزامات مربوط به مقابله با تحریمهاست. در چنین شرایطی، حتی اگر کاربری هیچگونه فعالیت غیرقانونی نداشته باشد، صرفاً به دلیل ارتباط با یک آدرس مشکوک یا دریافت وجه از منبعی تحت تحریم، ممکن است دارایی خود را از دست بدهد.
این مسئله باعث نگرانی جدی در میان فعالان بازار شده است. بسیاری از کاربران تأکید دارند که تتر دیگر یک دارایی کاملاً امن نیست و وابستگی بیش از حد به آن میتواند خطرآفرین باشد.
تحولات حقوقی و سیاسی در سطح جهانی نیز مزید بر علت شده است. در آمریکا دو قانون مهم موسوم به FIT21 و GENIUS Act به تصویب رسیدهاند که هدف اصلی آنها ایجاد چارچوب نظارتی دقیقتر بر داراییهای دیجیتال و بهویژه استیبلکوینهاست.
طبق این قوانین، صادرکنندگان استیبلکوین موظف به رعایت استانداردهای سختگیرانهتری در زمینه شفافیت، ذخایر مالی و گزارشدهی هستند. این امر به معنای افزایش احتمال همکاری شرکتهایی مانند تتر با نهادهای نظارتی بینالمللی و در نتیجه، سختگیری بیشتر علیه آدرسهای مرتبط با کشورهایی است که تحت تحریم قرار دارند.
کارشناسان اقتصادی میگویند این روند میتواند استفاده از تتر را برای کاربران ایرانی بیش از پیش پرریسک کند و آنان را در معرض مسدودسازیهای ناگهانی قرار دهد.
حملات سایبری و ضعف زیرساختهای داخلی
ریسک معاملات رمزارزی در ایران تنها به فشارهای خارجی محدود نمیشود. حملات سایبری اخیر به برخی صرافیهای داخلی، از جمله یکی از بزرگترین پلتفرمهای فعال در کشور، نشان داد که زیرساختهای داخلی هنوز از سطح امنیت مطلوب فاصله دارند.
در این حملات، بخشی از دارایی کاربران تحت تأثیر قرار گرفت و همین مسئله اعتماد عمومی به صرافیهای داخلی را تضعیف کرد. کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات بر این باورند که نبود استانداردهای امنیتی کافی، استفاده از زیرساختهای ناکارآمد و آموزش ناکافی کاربران، زمینهساز چنین رخدادهایی است.
به گفته فعالان بازار، تا زمانی که صرافیها به سمت ارتقای امنیت سایبری، استفاده از کیفپولهای سرد و اطلاعرسانی شفاف حرکت نکنند، کاربران در معرض تهدیدات جدی قرار خواهند داشت.
ابهام در قوانین داخلی و پیامدهای آن
یکی دیگر از مشکلات اساسی بازار رمزارز در ایران، نبود قوانین شفاف و دقیق است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که یکسانانگاری مفاهیمی چون «رمزپول» و «رمزدارایی» از سوی نهادهای سیاستگذار، منجر به ایجاد سردرگمی در میان فعالان این حوزه شده است.
در حالی که رمزپولها بیشتر در حوزه پول دیجیتال ملی تعریف میشوند، رمزداراییها ماهیتی متفاوت دارند و نیازمند چارچوبهای حقوقی خاص خود هستند. عدم تفکیک این مفاهیم سبب شده است که مقررات نامتناسب و گاه متناقض بر بازار اعمال شود.
فعالان بازار هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند کسبوکارهای رسمی را به سمت فعالیتهای زیرزمینی و غیررسمی سوق دهد؛ امری که ریسک کلاهبرداری، سوءاستفاده و از دست رفتن سرمایه کاربران را افزایش خواهد داد.
ریسکهای اصلی پیشروی کاربران ایرانی
برآیند تحولات اخیر نشان میدهد که معاملات تتر برای کاربران ایرانی با چند دسته ریسک عمده همراه است:
- مسدودسازی داراییها بدون اطلاع قبلی به دلیل ارتباط با آدرسهای تحریمشده یا مشکوک.
- خطر نگهداری دارایی در صرافیها و آسیبپذیری در برابر حملات سایبری.
- ابهام قانونی و نبود چارچوب شفاف برای فعالیت رسمی و مطمئن.
- احتمال کاهش اعتماد عمومی و خروج سرمایه از بازار رسمی.
- افزایش هزینه و پیچیدگی مبادلات بینالمللی به دلیل سختگیریهای تازه.
کارشناسان تأکید میکنند که این ریسکها در صورت بیتوجهی، میتواند بخش قابل توجهی از سرمایه کاربران را در معرض تهدید قرار دهد.
راهکارهای پیشنهادی کارشناسان
برای کاهش ریسک و بهبود وضعیت موجود، پیشنهادهایی از سوی فعالان و کارشناسان حوزه رمزارز مطرح شده است:
– تنوعبخشی به داراییها و پرهیز از تمرکز صرف بر تتر.
– استفاده از کیفپولهای غیرحضانت (Non-Custodial) بهمنظور حفظ کنترل کلید خصوصی.
– انتخاب صرافیهای معتبر و شفاف که سیاستهای امنیتی و اطلاعرسانی روشنی دارند.
– تقویت امنیت سایبری و ارتقای زیرساختهای داخلی برای مقابله با حملات احتمالی.
– ایجاد چارچوب قانونی شفاف و تفکیک مفاهیم رمزپول و رمزدارایی در مقررات.
– همکاری فعال کسبوکارها با نهادهای سیاستگذار برای تدوین قوانین هوشمند و واقعبینانه.
کارشناسان میگویند تنها با اجرای این اقدامات میتوان اعتماد عمومی به بازار رمزارز را حفظ کرد و مانع از گسترش فعالیتهای زیرزمینی شد.
تحولات اخیر نشان میدهد که تتر دیگر دارایی بیریسکی برای کاربران ایرانی نیست. مسدودسازی ولتها، تصویب قوانین بینالمللی سختگیرانه، حملات سایبری به صرافیهای داخلی و ابهام در قوانین ملی، همگی دست به دست هم دادهاند تا آینده معاملات این استیبلکوین در ایران را مبهم و پرچالش سازند.
کارشناسان تأکید دارند که برای عبور از این شرایط، باید به سمت تنظیمگری شفاف، ارتقای امنیت زیرساختها و افزایش آگاهی کاربران حرکت کرد. در غیر این صورت، احتمال از دست رفتن بخش قابل توجهی از سرمایهها و تضعیف جایگاه بازار رمزارز در کشور وجود دارد.