معادن و محیط زیست؛ همسفر توسعه پایدار
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر لزوم توجه بیشتر بخش معدن و صنایع معدنی به الزامات زیستمحیطی گفت: توجه به این مؤلفه از چرخه اکتشاف و بهرهبرداری، نهتنها تنوع زیستی و منابع طبیعی را حفظ میکند، بلکه وجهه اجتماعی معادن را نیز تقویت کرده در نهایت موجب رونق توسعه خواهد شد.
تهران (شبکه اقتصاد) – حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، در میزگرد «تعامل سازنده و پایدار معادن، صنایع معدنی، محیط زیست، منابع طبیعی و انرژی اتمی» که در پانزدهمین همایش و نمایشگاه صنعت فولاد و سنگآهن ایران برگزار شد، اظهار کرد: فعالیتهای معدنی در صورت عدم رعایت الزامات زیست محیطی میتواند اثرات مخرب قابلتوجهی بر محیط زیست و تنوع زیستی داشت باشد و بسیاری از معادنی که با آنها مواجه هستیم در زمره منابع تجدیدناپذیر قرار میگیرند؛ منابعی که پس از یک بار بهرهبرداری، عملاً دیگر جایگزین نخواهند شد.
وی با بیان اینکه نحوه بهرهبرداری از این منابع باید با حساسیت بالا انجام شود، افزود: بخش معدن و صنایع معدنی آنطور که باید به ملاحظات زیستمحیطی نپرداختهاند و همین مساله، از سال ۱۳۹۰ بهعنوان یک آسیب جدی هشدار داده شده بود. حذف محیط زیست از فرآیندهای معدنکاری موجب شکلگیری تنشهای اجتماعی شده و در نهایت «زنجیره انسانی» در مقابل فعالیتهای معدنی قرار خواهد گرفت.
ظهرابی نمونهای از این وضعیت را در منطقه نطنز عنوان کرد و گفت: معدنکاری پایدار نیازمند توجه همزمان به «وجه اجتماعی» و الزامات محیط زیستی است. در این مسیر، باید حقوق جوامع بومی و محلی رعایت شود و همزمان آثار زیستمحیطی به حداقل برسد.
معاون سازمان حفاظت محیط زیست با انتقاد از تداوم استفاده از روشهای سنتی و قدیمی در استخراج مواد معدنی خاطرنشان کرد: این شیوهها با تخریب گسترده، پسماند و باطله زیاد همراه است و نگاه عمومی را نسبت به فعالیتهای معدنی منفی میکند.
وی همچنین خواستار اصلاح قوانین و آئیننامهها بهگونهای شد که معادن بتوانند در حوزه محیط زیست اقدامات مثبت انجام دهند و امتیازات مالی آن را نیز دریافت کنند.
به گفته معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، هرچند قانون چنین فضایی را پیشبینی کرده، اما طی سه دهه گذشته اجرای مشوقهای واقعی در این حوزه دیده نشده است.
ظهرابی تاکید کرد: سازمان حفاظت محیط زیست آمادگی دارد همراستایی و همکاری فراگیر با بخش معدن را آغاز کند تا بتوان همزمان از منابع بهرهبرداری و محیط زیست را حفظ کرد.
وی بازنگری و بهروزرسانی ضوابط داخلی را ضروری دانست و افزود: تحقق توسعه پایدار نیازمند اراده مشترک و اصلاح نگاه مدیریتی در بخش معدن و محیط زیست است.