بهار سیاه صنعت خودروسازی/جهش ناگهانی زیان در سهماهه نخست ۱۴۰۴
در سهماهه نخست سال ۱۴۰۴، زیان انباشته سه خودروساز بزرگ کشور با جهشی ۱۶ همتی و رشد ۷ درصدی به ۲۴۴.۷ همت رسید؛ آماری که نشان میدهد شتاب زیاندهی صنعت خودرو نسبت به سال گذشته بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و همراه با رکود عمیق تولید، چشمانداز مالی این صنعت را تیرهتر کرده است.
به گزارش شبکه اقتصاد، بررسی جدید صورتهای مالی منتشرشده در سامانه کدال حکایت از شدت یافتن روند زیاندهی غیرتلفیقی در سه شرکت بزرگ خودروساز کشور دارد. طی سهماهه نخست سال جاری، زیان این شرکتها بهطور محسوسی افزایش یافته و در مجموع به ۲۴۴.۷ همت رسیده است که نشاندهنده رشد ۷ درصدی (معادل افزایش ۱۶.۱ همت) نسبت به پایان سال گذشته است. این جهش چشمگیر در حالی رخ داده که در فصل مشابه سال قبل، افزایش این زیان تنها ۴.۹ درصد و معادل ۹.۱ همت بود. به عبارت دیگر، روند فعلی نسبت به بهار ۱۴۰۳ شدت گرفته است.
اگرچه ظاهر رقم فعلی کمتر از زیان ۲۸۰ همتی اعلامشده پایان سال پیش است، اما این کاهش نسبی به دلیل ارائه آمار غیرتلفیقی بوده که زیان شرکتهای تابعه را شامل نمیشود. در صورت لحاظ این شرکتها، مبلغ واقعی و نگرانکنندهتر خواهد بود.
نگاهی به کارنامه سه خودروساز
آمار عملکردی سهماهه نخست سال نشان میدهد کل خودروسازان بهجز سایپا، با زیان عملیاتی سنگین مواجه بودهاند. مجموع زیان عملیاتی سه شرکت بالغ بر ۸.۵ همت بوده و رشد ۱۲۲ درصدی آن نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم بسیار نگرانکنندهای است.
ایرانخودرو: زیان انباشته غیرتلفیقی آن از ۱۲۰.۵ همت در ابتدای سال، به ۱۳۰ همت رسیده است (۷.۸ درصد رشد، معادل ۹.۵ همت). زیان عملیاتی نیز از ۳ همت سال گذشته به ۶.۴ همت افزایش یافته؛ رشدی ۱۱۳ درصدی (۳.۴ همت افزایشی) دیده میشود.
سایپا: کمترین رشد زیان انباشته را دارد؛ از ۷۰.۸ همت به ۷۴.۷ همت رسیده (۵.۵ درصد افزایش). جالب اینکه تنها سایپا در این دوره سود عملیاتی ثبت کرده، اما این سود از اثر افزایش زیان سایرین قابل مشاهده نیست.
پارسخودرو: زیان انباشته آن از ۳۷.۳ همت به حدود ۴۰ همت رسیده، یعنی افزایشی ۷.۲ درصدی (۲.۷ همت). زیان عملیاتی نیز با جهشی چشمگیر از ۶۶۰ میلیارد تومان سال قبل، به ۲.۳ همت بالغ شده که حاکی از ۲۴۸ درصد رشد است.
تشدید رکود و فشار تورمی در صنعت
بخش خودروسازی کشور اکنون نهتنها از دام زیاندهی خارج نشده، بلکه روند تشدید زیانها با شتاب بیشتری ادامه دارد. این وضعیت در کنار رکود عمیق صنعتی، مسیر عبور از بحران مالی کارخانهها را دشوارتر کرده است. شاخص شامخ (PMI) خردادماه نیز نشان داد که صنعت کشور در عمیقترین رکود چند سال اخیر قرار دارد و خودروسازی بعد از یکی از صنایع دیگر در جایگاه دوم رکودی بوده است.
عوامل اصلی تشدید بحران عبارتاند از:
کمبود مواد اولیه
تورم بالا
اختلالات زنجیره تأمین
فاصله زیاد بین قیمت کارخانه و بازار آزاد
تمام آمار با کاهش تولید همراه است؛ بر پایه دادههای رسمی، تولید در سه ماهه نخست ۱۴۰۴ به ۱۹۲,۷۲۵ دستگاه رسیده که نسبت به فصل مشابه سال قبل حدود ۳۹,۲۹۰ خودرو کاهش داشته است .
این روند زیاندهی در صورت استمرار میتواند پیامدهای جدی بهویژه در ماههای آینده رقم بزند:
تشدید بحران نقدینگی در خودروسازان و قطعهسازان
افزایش احتمال تعطیلی خطوط تولید و تعدیل نیرو
ضربه به اعتماد داخلی و سرمایه بازار سرمایه
در مجموع، دادههای جدید نشاندهنده وخامت اوضاع در صنعت خودرو است. شرکتها نیازمند اقدامات فوری اصلاحی، اصلاح ساختار قیمتگذاری، افزایش بهرهوری، و جلب منابع مالی جدید هستند. متأسفانه بدون اصلاح سیاستها و حمایتهای هدفمند، این چرخه زیان فقط ادامه پیدا کرده و پیامدهای اجتماعی–اقتصادی سنگینی به دنبال خواهد داشت.