بازگشت زودهنگام خاموشیها
*قبضهای میلیونی برای پرمصرفها
در آستانه فصل گرما و افزایش مصرف برق، نگاهی به قبضهای برق خانوارها، روایتگر سیاست تازهای در مدیریت مصرف است؛ سیاستی که در آن کممصرفها تشویق و پرمصرفها با هزینههای سنگین روبهرو میشوند.
با نزدیک شدن به فصل گرم سال و افزایش زودهنگام دما، هشدارها درباره ناترازی برق و اهمیت مدیریت مصرف جدیتر شده است. پیشبینیها نشان میدهد که در دوره اوج بار تابستان، احتمال بروز اختلافی حدود ۲۰ درصد میان تولید و تقاضای برق وجود دارد؛ موضوعی که مسئولان صنعت برق کشور از هماکنون برای مقابله با آن برنامهریزی کردهاند.
کاهش بارندگیها، افت محسوس منابع آب و در نتیجه کاهش حدود ۵۰ درصدی ظرفیت نیروگاههای برقآبی، شرایط را برای تابستان امسال پیچیدهتر کرده است. در این میان، سیاستگذاران بخش انرژی با تدوین ۳۶ برنامه مشخص به دنبال مدیریت این وضعیت هستند؛ برنامههایی که در سه حوزه صرفهجویی، جابهجایی بار و در صورت لزوم، مدیریت اضطراری بار طراحی شدهاند.
مسئولان صنعت برق تأکید دارند که عمده این برنامهها به حوزه صرفهجویی مربوط میشود. اقداماتی که هدفشان نه تنها کاهش مصرف، بلکه جلوگیری از فرسایش زیرساختها و صرفهجویی در مصرف سوخت است. بررسیها نشان میدهد در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، با اجرای برنامههای مدیریت مصرف، رشد سالانه تقاضای برق به نزدیک صفر رسیده است، در حالی که این رقم در ایران همچنان حدود ۹ درصد برآورد میشود.
از نگاه مدیران صنعت برق، مشارکت مردمی در تحقق اهداف مدیریت مصرف، نقشی کلیدی دارد. تلاش میشود تا دغدغه صرفهجویی به یک خواست عمومی تبدیل شود و مردم خود نسبت به مصرف غیرضروری، بهویژه در مراکز پرمصرفی مانند مجتمعهای تجاری، حساسیت و مطالبهگری بیشتری نشان دهند.
در این میان، سیاستهای تشویقی نیز در دستور کار قرار گرفته است. طبق اعلام مدیرکل امور انرژی و مشتریان شرکت توانیر، مشترکانی که مصرف خود را در حد الگوی تعیین شده نگه دارند، تنها ۱۵ درصد از نرخ واقعی تأمین برق را پرداخت میکنند.
این در حالی است که هزینه برق مصرفکنندگان پرمصرف به شدت افزایش مییابد؛ به طوری که مصرفکنندهای که پنج برابر الگو برق مصرف کند، باید ماهانه حدود دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای برق خود بپردازد. البته چنین مصرفکنندگانی تنها نیم درصد از کل مشترکان را تشکیل میدهند.
الگوی مصرف در مناطق عادی کشور برای ماههای غیرگرم ۲۰۰ کیلووات ساعت و در ماههای گرم ۳۰۰ کیلووات ساعت تعیین شده است. اکنون، بیش از ۷۵ درصد مشترکان خانگی مصرفی کمتر از این الگو دارند و به گفته مسئولان، هزینه ماهانه برق آنها به طور میانگین حدود ۲۳ هزار تومان میشود.
با توجه به اضافه شدن سالانه حدود یک میلیون مشترک جدید و افزایش تقاضای سالانه شش هزار مگاواتی برق، به نظر میرسد راهکار اصلی صنعت برق کشور در شرایط کنونی، نه توسعه بیوقفه زیرساختها بلکه بهینهسازی و مدیریت دقیق مصرف باشد.
این سیاست تعرفهای در حالی اجرا میشود که صنعت برق کشور با چالش جدی ناترازی در فصل گرم روبهروست. افزایش زودهنگام دما، کاهش منابع آبی و رشد سالانه ۹ درصدی مصرف برق، فشار مضاعفی بر تولید و توزیع برق وارد کرده است. از همین رو، مسئولان صنعت برق بر این باورند که مردمیسازی دغدغه صرفهجویی و حساس شدن مردم نسبت به مصرف غیرضروری، بهترین راهکار برای عبور از بحران تابستان است.
به این ترتیب، قبضهای برق تابستان امسال نه تنها هزینه مصرف، بلکه پیام روشنی برای مشترکان به همراه خواهد داشت که صرفهجویی، پاداش و پرمصرفی، تاوان دارد.